Malazgirt savaşının (1071) ardından Ege ve Marmara kıyılarına ulaşan Türkler, Bizans'tan ve İtalyan’lardan öğrendikleri teknikle -büyük olasılıkla yerli ustalar kullanarak- gemi yapmaya başlamışlardı. İzmir beyi Çaka, kurduğu donanmayla Bizans'tan 1089'da Midilli'yi, 1090'da Sakız'ı aldı. İznik egemeni Ebülkasım zapt ettiği Gemlik'te bir donanma inşasına başladıysa da, tehlikeyi fark eden Bizans harekete geçerek, yapılmakta olan gemileri yaktı. Anadolu Selçukluları, Anadolu ticaretinin güvenliğini sağlamak için Karadeniz'de Sinop; Akdeniz'de Antalya ve Alanya tersanelerinde gemi inşa ettiler ve donanma oluşturdular.
 
Karadeniz donanması 1225'te denizaşırı bir seferi gerçekleştirerek Kırım'da Sudak'ı aldı. Anadolu Selçuklu devletinin çöküş döneminde Batı Anadolu'da kurulan Karesi, Aydın, Saruhan, Menteşe beylikleri, denize doğru genişlediler ve oluşturdukları donanmalarla Ege adalarına ve Balkanlar'a akınlara başladılar.
Bunlar Venedik ve Ceneviz ticaretini tehdit ettikleri gibi adalardaki Latin prensleri için de tehlike oluşturuyorlardı. Özellikle Aydınoğlu Umur Bey deniz gazalarıyla büyük ün kazandı. Öte yandan Karadeniz'de de Candaroğulları'nın bir donanması bulunuyordu. Osmanlılar’ın ilk dönemlerinde Karamürsel'de, Karesi beyliğinden alınan Edincik'te, Bizans' tan alınan İzmit’te küçük de olsa tersaneleri bulunuyordu. Rumeli'ye yerleştikten sonra Gelibolu'da da bir tersane oluşturdular.
Gelibolu tersanesi, Rumeli'nin elde tutulması, Çanakkale boğazı ve Marmara'nın savunmasında önemli rol oynadı. Osmanlılar, Batı Anadolu beyliklerini (Saruhan, Aydın, Menteşe) ve Candaroğulları beyliğini ortadan kaldırdıktan sonra bunların tersane ve donanmalarından da yararlandılar. Stratejik anlamda bir deniz gücü oluşturan Mehmet II İstanbul’un fethinde donanmadan da yararlandı. Gelibolu tersanesinde yaptırdığı gemilerle önce Midilli'yi (Lesbos), ardından Sakız ve Eğriboz'u zapt etti. Kaptanıderya Gedik Ahmet Paşa, Kefe'yi ve Kuzey Karadeniz kıyı kentlerini alarak Karadeniz'i bir iç deniz durumuna getirdi; denizaşırı bir seferle de Otranto'yu aldı. Bayezit II ve Selim l dönemlerinde gelişmesini sürdüren donanma kara ordusunun Mısır harekâtını denizden destekledi. Osmanlı denizciliği asıl gelişmesini Kanuni Sultan Süleyman döneminde, Cezayir hükümdarı Barbaros Hayrettin Paşa'nın ülkesini Osmanlı devletine bağlayıp kaptanıderyalığı kabul etmesinden sonra gösterdi. Haliç'te inşa edilen büyük bir donanmanın başında Akdeniz'e açılan Hayrettin Paşa, ünlü amiral Andrea Doria komutasındaki Hıristiyan donanmasını Preveze önlerinde yendi. Barbaros'un öğrencileri Turgut Reis, Piyale Paşa vb. Türk denizcileri Akdeniz kıyıları ve adalarında etkinliklerini sürdürdüler.
 
1565 baharında donanma Malta'ya büyük bir çıkarma yaptıysa da adayı zapt etmeyi başaramadı. Türkler 1570'te Kıbrıs'ı fethettiler. Hıristiyan donanması Kıbrıs'ın zaptını engelleyemediyse de Osmanlı donanmasını İnebahtı'da ağır bir yenilgiye uğratmayı başardı. Türk donanması bu ağır darbeden sonra sadrazam Sokullu Mehmet Paşa ve yeni kaptanıderya Kılıç Ali Paşa'nın çabalarıyla kısa sürede yeniden kuruldu. Öte yandan Kuzey Afrika' da Garp ocakları'na bağlı filolar Batı Akdeniz'de etkinliklerini sürdürüyorlardı.
Mısır ve Suriye'yi Memluklar'dan alan ve Akdeniz'de (özellikle Doğu Akdeniz'de) egemenliklerini pekiştiren Osmanlılar Kızıldeniz'i de Portekiz tehdidinden kurtardılar. 1551'de Aden'i, 1552'de Maskat'ı ele geçirdiler. Ancak Portekizlilerin Hint denizi’ndeki egemenliğine son veremediler. Murat Reis, Piri Reis ve Seydi Ali Reis'in seferleri başarısızlıkla sonuçlandı. Onları doğu sularında yenen, daha güçlü gemiler, daha çok top ve daha iyi bir denizcilikti.
15. yy.'ın ikinci yarısında kudretinin doruğuna ulaşan Osmanlı denizciliği, Kılıç Ali Paşa ile Uluç Hasan Paşa'nın ölümlerinden sonra gerilemeye başladı. Bunda denizcilikten yetişmeyenlerin kaptan-ı deryalığa getirilmesinin de payı vardı. Öte yandan denizcilikte ortaya çıkan yenilikler gereğince izlenmemiş, batı donanmalarının esas öğesini oluşturan kalyonlara gereken önem verilmemişti. Kalyon, Osmanlı donanmasında da kullanılmakla birlikte ağırlığı kadırgalar ve öteki kürekli gemiler oluşturuyordu. 17. yy. sonunda kalyonlara ağırlık verildi ve kürekli gemiler yerini kalyonlara bırakmaya başladı. Bu Osmanlı denizciliğinin bir süre için canlanmasına yol açtı. Ancak, Venedik'i kendisine rakip gören ve donanmasının gelişmesini ona uyduran Osmanlı devleti, öteki Avrupa devletlerinin bu alandaki gelişmelerine yabancı kaldı. 1770'te Akdeniz'e çıkan bir Rus filosunun Çeşme'de bulunan Osmanlı donanmasını yakması, denizciliğin çağdaş biçimde örgütlenmesi zorunluluğunu ortaya çıkardı. 1773'te denizcilik için bir okul (Mühendishanei bahrii hümayun) açıldı.
 
Kaptanıderya Cezayirli Hasan Paşa ve Küçük Hüseyin Paşa, Fransız mühendis ve ustaların yardımıyla Fransız tipinde gemiler yaptırdı. Ancak bu ıslahat girişimleri yeterli olmaktan uzaktı. Türk donanması 1827'de Navarin'de, 1853'te Sinop'ta ağır kayıplar verdi. Kırım savaşı'ndan sonra yelken denizciliğinin yerini buharlı makinelerle işleyen gemilere bırakması, teknolojiyi izleyemeyen Osmanlı devletini batılı devletlerden satın aldığı gemilerle donanma oluşturmak durumunda bıraktı.
Abdülaziz döneminde çoğu gemisi dışardan alınarak dünyanın önemli deniz güçleri arasında yer tutan Osmanlı donanması, Abdülhamit II döneminde, 1877-1878 Türk-Rus savaşı'ndan sonra Haliç'te hapsedilerek çürütüldü.
İkinci meşrutiyetin ilanından sonra hükümet ve 1909'da kurulan "Donanmayı Osmani Muaveneti Milliye Cemiyeti"nin çabalarıyla bir deniz gücü oluşturulmaya çalışıldı. Balkan ve Birinci Dünya savaşlarında elinden gelen çabayı gösteren bu donanma, Kurtuluş savaşı'nda ulusal kuvvetlerin emrine geçebildiği kadarıyla yararlı hizmetler gördü.
Osmanlılar deniz ticaretine gereğince önem vermediler ve bu alanı verdikleri imtiyazlarla başta Venedik ve Fransa olmak üzere öteki devletlere bıraktılar. Osmanlı devletinin ilk ticaret filosu, İkinci Meşrutiyet'ten az önce kuruldu. Daha sonra "Seyri sefain idaresi" adını alan bu kuruluşu birer ikişer gemiye sahip özel şirketler izledi. Bunların en önemlileri İstanbul içinde sefer yapan "Şirketi Hayriye" ile "Haliç şirketi" idi.
 

Pirî Reis'in
Birinci Dünya Haritası(1513)

Küçük Murat Reis 1627 senesinde Cezayir Limanı'ndan 15 pare gemi ile yelken açıp, Cebelitarık'tan çıkmış ve kuzeye soğuk ve sisli denizlere yönelmişti. Aslında Türk korsanlarının daha önceki yıllarda da Atlas Okyanusu'na açılıp özellikle Kanarya adalarına seferler düzenledikleri bilinmektedir. Örneğin Koca Murat Reis emrindeki 2-3 parçalık küçük bir filo ile 1585 senesinde Cebelitarık boğazından çıkıp Kanarya takım adalarından bazılarını talan etmiş, Lanzarotto adası valisini ve yakınlarını esir almıştı. Daha sonra, o günlerin adeti olarak, aracılar sayesinde bu esirlerden bazıları fidye alınarak serbest bırakılmıştır. 
Fakat Küçük Murat Reis'in filosu bu sefer daha uzak ve zorlu sulara yönelmişti; kuzeye. Bu filo önce İspanya, Portekiz ve Fransa kıyılarını izleyip kuzeye çıktı ve daha sonra İngiltere Adası'nın Bristol Körfezinde bulunan Lundy adasını işgal edip kendilerine üs edindiler ve etrafa dehşet saçtılar. Lundy adası yaklaşık 5 yıl boyunca ana üs olan Cezayir ile daha kuzey sular arasında bir ara deniz üssü olarak hizmet gördü. Buradan denzilere açılan Türk korsanları daha sonra İrlanda, İskoçya, Hollanda, Danimarka, Norveç ve İzlanda'ya seferler düzenledi.
Bu sayfayı hazırlarken konuyla ilgili bulabildiğim tek Türkçe kaynak olan Selim Sırrı Altıer'in "Osmanlı Bahriyesi'nin Yelken Devri ve Türk Korsanları adlı kitabından yoğun olarak faydalandım. Kendisine Türk Denizciliğine yaptığı bu önemli katkı için ayrıca teşekkür ederim. Bunun yanında internet üzerindeki bir miktar yabancı kaynakta da bu konuyla ilgili bilgi bulabildim.
Küçük Murat Reis'in söz konusu seferleriyle ilgili olarak 1628 yılında Danimarkaca olarak yazılmış bir kitapta (yanda kapağı görülen kitap) şöye diyor:
"Zalim Türk Korsanları Hakkında Malûmat: 1627 senesinde İZLANDA'ya geldiklerinde 300 kişiyi esir edip pek çoğunu da öldürdüler. Bu kitabın yazarı OLUF EİGİLSSON'u VESTMANNAEYJAR Adası'nda tutsak edip CEZAYİR'e götürdüler... Daha sonra 1628 yılında diğer bazı esirler de fidye verildikten sonra hürriyetlerine kavuştular ve İzlanda Adası'na avdet ettiler."*
Bugünkü bilgilerimiz ışığında söyleyebiliyoruz ki;
İngiltere'nin güneybatısındaki Bristol Körfezi ağzında bulunan Lundy Adası'nda üstlenen Murat Reis'in 15 parelik ufak donanmasının bir filosu zaman zaman İskandinav kıyılarına uzanmadan evvel İrlanda Adası'nın İrlanda Denizi'ne bakan meskûn limanlarının tamamını, Faröe Adaları, İzlanda ve Grönland sahillerindeki fiyordlar içinde gizli meskûn iman şehirlerini, dönüşte Viking sularındaki Shetland adalarında ikmal yaparak Norveç limanlarını, İsveç ve Danimarka sahil şehirlerinden bazılarını oradan Manş Denizi'ne sahili olan İngiliz prens ve kontluklarına ait limanları, kaleleri topa tutarak bastıklarını, pek çok gemi batırıp, 800 esirle payitaht İstanbul'a avdet ettiklerini biliyoruz.*
İşte bu denizcilerin Amerika kıtasına ilk ayak basan Türkler olduğunu da rahatlıkla söyleyebiliriz. Örneğin, bir İngilizce kaynakta rastladığım bilgiye göre Avrupalılar tarafından 1497 senesinde bulunan Newfoundland adasının etrafındaki sularda 1500'lü yılların ikinci yarısından itibaren yoğun Türk Korsan hareketleri görüldüğünden bahsediliyor ki bu ada Kanada'nın hemen doğu kıyısında bulunmaktadır.
Ayrıca haritası ancak 1941 yılında hazırlanabilen Antarktika kıtasının kıyılarının Piri Reis'in ünlü dünya haritasında yüzlerce yıl öncesinden doğru olarak çizilmiş olduğunu düşünürsek henüz deniz tarihimiz hakkında çok fazla bilinmeyen olduğunu rahatlıkla tahmin edebiliriz sanırım.

 

A. KÜREKLE YÜRÜYEN GEMİLER

Kaptan-ı Derya Barbaros Hayreddin Paşa, 1538 yılının kış ve bahar aylarını, Kanuni'nin emriyle İstanbul'da kalarak yeni bir donanmanın inşası hazırlıklarıyla geçirmişti.

1683 ikinci Viyana kusatmasinda Türk ordusu yenilgiye ugrayarak geri çekilirken, Avusturya ve Lehistan'in yaninda evvela Venedik, daha sonra da Rusya "Mukaddes Ittifak" geregince savasa katilmisti.

 
Türk ordusu çok genis bir cephede 4 devletin ordulariyla çarpismak zorunda kalmis ve savas 16 yil gibi uzun bir süre devam etmisti.
 
Cephelerde yenilgiler birbirini izlemis, imparatorlugu bu durumdan kurtarmak düsüncesiyle, 25 ekim1689'da sadarete Köprülü Fazil Mustafa Pasa getirilmisti. Baslangiçta yapilan savaslarda bazi basarilar kazanilarak kaybedilmis topraklardan bir kismi geri alinmissa da, 19 agustos 1691'de Salankamen'de Köprülü Fazil Mustafa Pasa'nin sehit düsmesiyle ordumuz bozguna ugramisti.
 
Kara savaslarinda yenilgiler devam ederken donanmamiz, Venediklilere karsi parlak zaferler kazaniyor, bu basarilar devletin sarsilmis itibarini ve halkin bozulmus moralini bir hayli düzeltmis bulunuyordu.
 
Bu deniz zaferlerinin kazanilmasinda kalyonlar kaptani Mezomorto Hüseyin Pasa'nin büyük payi olmustu. Genç yasindan itibaren deniz savaslarina katilmis ve bir deniz cenginde sekiz-on yerinden yaralanip öldü zannedildigi halde yasamasi üzerine, Venediklilerce kendisine yari ölü anlamina gelen Mezzo Morto lakabi verilmisti ki Mezomorto (veya Mezamorta) bu lakaptan gelmektedir. Kendisi meslekten yetismis bilgili ve cesur bir denizciydi. Daha sonra 1 mayis 1695'te de kaptan-i deryaliga getirilmistir.
 
Bu savas yillarinda Akdeniz'de bir egemenlik kurmus olan Venedik donanmasi, Papalik ve Malta hükümetlerinden de yardim görerek 7 eylül 1694'de Sakiz adasina büyük miktarda asker çikarmisti. Kalede bulunan pek az sayidaki Türk kuvvetleri civar sularda dolasan Kaptan-i Derya Palabiyik Yusuf Pasa emrindeki donanmamizdan yardim göremeyince, ancak 17 eylül tarihine kadar dayanabilmis ve düsmanin teklifini kabul zorunda kalarak 21 eylül 1694'de adayi Venediklilere teslim etmisti.
 
Bu haberin Istanbul'da duyulmasi üzerine son derece üzülen II. Ahmet, mevsimin kis olmasina ragmen, adanin derhal geri alinmasini emretmis, Anadolu Beylerbeyi Misirlizade Ibrahim Pasa, 22 aralik 1694'de Serdar-i Ekrem tayin edilmis ve Seddülbahir muhafizi Amcazade Hüseyin Pasa da 31 aralik 1694'de kaptan-i deryaliga getirilmisti.
 
Tersanede hummali bir faaliyet baslamis ve gerekli sefer hazirliklari tamamlanarak 20 parça kalyon ve 20 parça çektiriden kurulu donanmamiz 29 ocak 1695'de Istanbul'dan ayrilmisti.
 
Türk donanmasi Mezomorto gibi pek degerli bir denizcinin yani sira; Asçizade Mehmet Kaptan, Elhac Abdullah Kaptan, Fettah Kaptan, Memi Pasazade Abdurrahman Pasa, Kethüda Abdülkadir Pasazade gibi devrin tecrübeli denizcileri de bulunmaktaydi.
 
Istanbul'dan hareketle Foça civari sulara gelen Türk donanmasi, 7-8 Subat gecesi, buradaki orak adasindan kalkip, 60 gemiden ziyade Venedik donanmasinin bulundugu Koyun adalarina (Izmir hizasindaki Karaburun'la Sakiz adasini ayiran bogazdaki adalar) dogru hareket etmisti. Savas planina göre, safak vakti bu adalara varilacak ve orada yatmakta olan düsman donanmasina ani olarak hücum edilecekti.
 
Havanin rüzgarsiz olmasi dolayisiyla yelkenle seyir mümkün olamamis ve kalyonlar çektirilerin yedeginde çekilerek ancak 9 subatta Koyun adalarinin on mil yakininda bulunan Bahçealti mevkiine gelinmisti. Bu esnada düsman gemilerinin de çektiriler yedeginde, Sakiz adasinin burnunu dolasmakta oldugu görülmüs ve donanmamiz savas düzenine girerek, Venediklilerin 20 kalyonuna 16 kalyonumuzla, 6 mavnasina 4 kalyonumuzla ve 24 çektirisini her birine 1 çektirimizle hücuma geçilmisti.
 
Savas plani geregince top menziline girilmis, kalyon filomuza komuta eden Mezomorta kendi kalyonu ile düsman amiralinin kalyonuna iyice yaklasarak alabanda atesi açmis, dagilan agaç parçalari serpintisinden 150'den ziyade düsman ölmüs ve amiral gemisinde büyük bir panik baslamisti. Tam bu esnada Riyale Fettah Kaptan komutasindaki kalyon da amiral kalyonuna kiç taraftan top atisiyla hücuma geçmis, yagli paçavralar atarak gemide yangin çikarmis ve yangini söndürmek isteyenlerin üzerine de tüfeklerle ates açilmisti. Yardima kosan 60 toplu bir düsman kalyonu da ates almis, atesin cephaneligini sarmasi üzerine her iki gemi birden havaya uçmus, kendilerini denize atanlar da esir edilmisti. Daha sonra Bastarda-i Hümayun ve Kethüda Abdülkadir Pasazade çektirileri düsmanin mavnalari üzerine iki yandan hücuma geçmis onlari dagitarak kaçmaya mecbur etmisti. Ögleden aksam günes batincaya kadar süren bu savasta, düsmanin iki kalyonu imha edilmis, 5 kadirgasi batirilmis ve çok sayidaki gemisi de hasara ugratilmisti. Bu durumda tek kurtulus yolunu firarda gören düsman donanmasi, Sakiz'in kuzey dogusunda bulunan Terfil limanina siginmisti.
 
Kesin zafer, bu savastan dokuz gün sonra Koyun adalari ile Terfil arsinda yapilan savasta kazanilmistir.
 
Terfil limaninda yatan düsman donanmasini kesin olarak imhaya kararli olan Türk donanmasi, 18 subat 1695'te bu istikamete hareket etmisti. Donanmamizin Terfil limani üzerine gelmekte oldugunu gören düsman, korku ve telasa kapilmis, savasa yeterli bulunan on alti kalyonu demirlerini keserek limandan disari çikip savasi kabul etmisti. Mezomorta Hüseyin Pasa bes kalyonla Darbogaz'da rüzgar üstünde ve diger kalyonlar rüzgar altinda olmak üzere savas düzenine girismis ve düsman donanmasi ortaya alinarak iki ates arasinda birakilmisti. Beklenilmeyen bu mahirane manevra karsisinda düsman saskina dönmüs ve iki tarafli atese dayanamayarak selameti kaçmakta bulmustu. Iki kalyonlari Sakiz limanina girmis, geri kalan on dört kalyon da Venedik kayasina dogru kaçmaya baslamisti. Donanmamiz kaçan düsmanin pesini birakmamis ve Asçizade Mehmet Kaptan'in komutasindaki kalyonumuz, elli bes tunç toplu bir düsman kalyonunu batirmis ve Elhac Abdullah Kaptan'in kalyonu da iki düsman mavnasini batirip, ikisini de zaptetmisti.
 
Serdar-i Ekrem Misirlizade Ibrahim Pasa, çektirileriyle hemen Venedik çektirilerine yetismis ve on beser, yirmiser kogus topu (çektiri sinifi gemilerden, kadirga ve bastardalarin bas tarafinda omurga hatti üzerinde ortaya tek olarak, mavnalarin bas taraflarinda omurga hattinin sancak ve iskelesine iki adet olmak üzere tabiye edilen ve düsman kovalanirken kullanilan uzun menzilli top) attiktan sonra düsman tekneleri darmadagin olarak evvela Sarecik denilen mevkide toplanmak istemis, fakat kurtulamayacaklarini anladiklarindan, gizlenmek üzere kalyonlarin arkasina kaçmaya baslamislardi. Memi Pasazade Abdurrahman Pasa, bir düsman çektirisine yetisip personelini esir almis ve fazla hasara ugradigindan zaptina lüzum görmedigi tekne biraz sonra batmisti. Düsman bastardalari da mavnalarin bulundugu yere dogru kaçarken, Elhac Abdurrahman Kaptan'in kalyonu tarafindan önleri kesilmis ve atilan toplarla bunlar da hasara ugrayip, pek çok sayida cenkçileri ölmüsü.
 
Venedikliler birçok önemli gemilerini kaybetmis ve Benedetto Pisani isimli amiral de maktul düsmüstü. Düsmanin güverteleri harap olmus, arma ve donanimlari dagilmis, maglup ve perisan donanmasi gecenin karanligindan faydalanarak zorlukla Sakiz limanina siginmisti. Burada da tutunamayacagini anlayan düsman, kalede 500 muhafiz birakmis, ve 21 subatta Istendil adasina kaçmisti.
 
24 subatta donanmamiz Sakiz limanina girmis ve düsmanin kaçarken adada birakmak zorunda kaldigi birçok savas esyasini ele geçirmisti. Bunlar arasinda dört büyük firkata ile dört çektiri ve içi silah ve cephane dolu bir halde karaya oturmus bir koca kalyon da bulunuyordu.
 
Ayni gün karaya asker çikarilip kale kolayca zapt edilmis ve 500 muhafizi esir alinarak ada tekrar elimize geçmisti.
 
Bu parlak zaferin kazanilmasindan kisa bir süre sonra Mezomorta Hüseyin Pasa kaptan-i deryaliga getirilmis ve selefi Amcazade Hüseyin Pasa da Sakiz muhafizligina tayin olunmustu.

 

Aşağıdaki yazı Sayın İhsan Ilgar tarafından kaleme alınan ve 1969 senesinde Hayat Tarih Mecmuasında yayınlanan yazının bir özetidir. Avrupa tarafından geçmişte üzerimizde uygulanan yöntemlerin bugün yaşananlarla da tamamen aynı olduğunun açıkça ispatıdır. Eğer biz bu olanlardan halâ ibret almamaya devam edersek pek yakında başımıza geleceklerin de bir aynasıdır! Azerbeycan, Bosna, Çeçenistan, Kıbrıs, Türkiye... aşağıdaki yöntem aynen uygulanıyor, bizim ise umurumuzda değil.

 (29 Temmuz 1499)

Mora'nin güneybatisindaki Navarin limani ile Burak Adasi güneyinde Osmanli donanmasi ile Venedik filosu arasinda yapilan deniz savasi (1499). II. Beyazit, 1499 yili baharinda Mora'daki Venedik sömürgelerini ele geçirmek maksadiyla kara ve deniz kuvvetleri için Inebahti (Lepanto) kalesini ilk hedef olarak seçmis, Istanbul ve Gelibolu'da gerekli hazirliklara baslamisti.
 
Kaptan-i Derya Küçük Davut Pasa kumandasinda 67'si kadirga ve 20'si büyük olmak üzere 270 - 300 parçadan kurulu Osmanli donanmasi Gelibolu'dan hareket etti. Donanmada Anadolu ve Rumeli sipahileri ile kapikulu askerlerinden kurulu 60.000 kisiden fazla bir kara kuvveti de bulunmaktaydi. Devrin en ünlü denizcilerinden Kemal ve Burak Reis'lerle, Kara Hasan ve Herek Reis'in de katildigi donanma da Kemal ve Burak Reis'lere özel olarak yapilmis 2.500 tonluk birer Göke verilmisti.
 
Rodos sövalyeleri, Osmanli donanmasindan çekinerek Fransa krali XII.Lui'den yardim istemisler, Fransa krali da sövalyelere 22 kadirga göndermisti. Venedikliler her ihtimali karsilamak üzere Mudon limaninda amiral Antonio Grimani kumandasinda 47'si kadirga olmak üzere yaklasik 160 gemiden kurulu filoyu hazir bulunduruyorlardi. II. Beyazit donanmanin hareketinden sonra 1 Haziran 1499'da Istanbul'dan hareket etti. Edirne, Filibe üzerinden Vardar ovasina indi, burada kendini bekleyen Anadolu ve Rumeli beylerbeylerinin kuvvetlerini yanina aldi. Rumeli beylerbeyi vezir Koca Mustafa Pasa kendi kuvvetleri ile Inebahti kalesini kusatmakla görevlendirilmisti.
 
Kilidülbahir - Temasalik - Benefse burnu - Koron - Modon rotasi ile yoluna devam eden donanma 12 gün firtina ile mücadele etti. Gemilerden 6'si batti. Bu yüzden kara kuvvetleri ile birlesmekte gecikildi. Kara kuvvetleri Inebahti'nin kuzeyinde Çatalca vadisine ulastigi sirada Osmanli donanmasi ancak Mudon kalesi önüne gelebildi, Venediklilerin savundugu limana giremediginden güneydeki Sapienza adasina siginmak zorunda kaldi. Bu arada Venediklilerle ilk çatisma da oldu. Fakat günlerce firtina ile bogusan Osmanli donanmasi adaya çikarma yapamadi. Adanin Aci Su (Porto Longo) limaninda bir süre kaldiktan sonra kuzeye dogru hareket etti.
 
160 parçadan kurulu ve amiral Antoni Grimani kumandasindaki düsman donanmasi, bu sirada Navarin'in 10 mil kadar kuzey batisindaki Brodino (Proti) kanalinda yatmakta idi.
 
Inebahti'ya ulasmak için Brodino kanalindan geçmek gerekiyordu. Kaptan-i Derya Davut Pasa, düsman üzerine atilmaya karar verdi. Fakat rüzgar kuzeyden eserek düsman harekatini destekliyordu. Grimani idaresindeki düsman donanmasi amiral Loredano'nun Korfu adasindan gelen 20 gemisi ile takviye edildi.
 
Yaklasan Venedik donanmasinin rampaj yapmasina meydan vermeden uzaktan top atesi ile karsilanmasina çalisildi. Herek Reis'in gökesi, savasin baslangicinda üzerine gelen iki Venedik gökesini sayka toplariyla batirdi. Burak Reis de bir düsman mavnasi ile bir gökesini top atesi ile batirdi. Fakat düsman öncü grubu kumandani olan amiral Armenyo ile Korfu valisi olan amiral Pietro Lorendo kumandasindaki diger iki gökenin kendine aborda olmasina engel olamadi.
 
Düsmanin her birinde biner kisi bulunan iki karakasi ile yine her birinde 500 kisi bulunan diger iki karakasi, Burak Reis'in gökesini ortaya aldi. Gökeye çengel ve halat baglayarak güvertesine siçradilar. Bundan baska irili ufakli 20 kadar Venedik teknesi de saldiriya basladi. Türk donanmasi diger düsman gemileriyle savasa girismis oldugu için Burak Reise yardim edemedi.
 
Üstün düsman kuvvetlerinin saldirisi karsisinda kalan Burak Reis, baska imkan kalmadigini görünce, son çare olarak, gemisini neft ile tutusturdu. Yangin siddetli rüzgarin da etkisiyle çevresindeki gemilere de siçradi, Burak Reis'in gökesiyle birlikte iki Venedik gökesi de yanarak batti. Burak ve Hasan Reis'lerle Yenisehir sancakbeyi Kemal Bey sehit oldu. Ünlü Venedik kaptanlarindan amiral Loredano ve Armeniyo da batan gemilerle birlikte öldüler.
 
Burak Reis'in gemisinden kurtulabilen 90 gemici, Brodano (Sapienza) adasina çiktilar ve bu adaya Burak Reis'in adini verdiler. Aralarindaki rekabet nedeniyle amiral Loredano'nun yardimina gelmeyen düsman baskumandani Amiral Grimani ölümden kurtuldu ve kurtarabildigi gemileri toplayarak Korfu adasina çekildi. Böylece Inebahti yolu açildi. Ögle vakti baslayan Burak Adasi Deniz Savasi, aksam üzeri düsmanin çekilmesi ile sonuçlanmisti. Venediklilerin 6'si göke ve ikisi mavna olmak üzere 12'si bu savasta batirildi ve birkaç gemisi zapt edildi. Buna karsilik Osmanli donanmasinda bir göke ve bir yük gemisi yandi.
 
Deniz tabya teknigi ilk defa Türk donanmasi tarafindan, Burak Adasi Deniz Savasinda uygulanmisti. Türk gemilerinin 10 düsman gemisini top atesiyle batirmalari (diger ikisi yanarak batti) ve topun gerçek degerini ortaya koymalariyla deniz savaslarinda top tabiyesine temel atildi.