|
1.GİRİŞ
Sigortanın tarihi gelişimine bakıldığında , ilk önce deniz sigortalarının ortaya
Çıkmış olduğu görülmektedir. Bunun sebebi , denizcilik faaliyetleri ve deniz rizikolarının özellikleridir. Deniz alanın da ilk çağlarda sigorta ihtiyacı Deniz Ödüncü müessesesi ile karşılanmıştır. Ancak sonraları bu yeterli olmamış ve avrupada XIV. Yüzyıldan itibaren deniz ticaretinde en ileri olan İtalya’da sigorta yapılmaya başlanmış ve bu alandaki kodifikasyon XV ve XVI. Yüzyıllarda ortaya çıkmış ve daha sonra bu geliştirilmiştir. Deniz sigorta hukuku , deniz ticaretinin gelişmesine bağlı olarak onun ihtiyaçlarına cevap veren şekilde düzenlene gelmiştir.
Deniz ticareti hukukunun özellikleri deniz sigorta hukukunu da önemli ölçüde etkilemiş ve bu neden le deniz sigortalarının , kara sigortalarına nazaran farklı hükümlerle düzenlenmesi gerekmiştir.
Deniz sigortalarının en önemli özelliği, sigorta edilen rizikosunun umumiliği presibinin cari olmasıdır. Ancak bunun denizcilik rizikosu olması şarttır.
Denizcilik rizikosunun tarifi bütün hukuk çevrelerinde aynı olmakla beraber , alman hukukundaki tarifi:denizcilik rizikoları denizciliğe yani denizde seyrüsefer bağlı olan her türlü rizikolardır. Bunlar sadece taşımaya ait değildir,gemi ve yük bir uğrama limanında sırada veya yükleme boşaltma sırasında da ortaya çıkabilirler. Şu halde , denizcilik rizikolarının denizde seyrüseferle mahal olarak veya ekonomik bakımdan ilgisi olması gereklidir.
denizcilik rizikoları ile bunlara karşı sigorta edilen değerlerin özellikleri , bütün ülkelerde deniz sigortalarının düzenlenmesinde özel kuralların da tanzim ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Deniz ticaretine mahsusu olan müşterek avarya ve kurtarma – yardım gibi müesseselerde sigortacının durumunun tayini gibi önemli hallerde deniz sigortalarının teşkil etmiştir.
1
SİGORTA
Sigorta geniş bir konu olarak bugün insanın hemen her türlü
faaliyetine girmektedir. İnsanlar canları, sağlıkları ve malları
bakımından her an türlü tehlikelerle karşı karşıya kalabilir.
Bir kimse her hangi bir sebeple çalışamaz duruma düşebilir
sakatlanabilir ,ölebilir ve ona bağlı olan yoksul kimseler
kalabilir , bir yangın sonucunda evini kaybedebilir. Bunlar gibi
ve daha başka çeşitli zararlara herkesin ihtimali vardır. İnsanlar
tehlikelere ve zararlara karşı bir takım tedbirler almayı düşünmüş
ve koruma çareleri aramışlardır.
Hukuki bir ilişki olan sigortayla insanlar ileride uğrayabilecekleri
her türlü zararların karşılanması veya hafifletilmesi yolunu
bulmuşlardır.Sigortacı bir prim karşılığında başka bir kimsenin
parayla ölçülebilen bir menfaati bir tehlikenin meydana gelmesiyle
zararlanmışsa, sigortalıya tazminat vermeyi üzerine alır.
Sigorta sözleşmesinin hukuken geçerli olması için:
A)Sigortacılar:Sözleşmeye tazminat ödemeyi kabul etmiş şirket
yada şirket gibi kurulmuş tüzel kişiler dir.
B)Sigortalı :medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip ve ergin
olan her kişi sigorta sözleşmesi yapabilir.
C)Sigortalanan menfaat  igorta sözleşmesinin konusu parayla ölçülebilir bir menfaattir ve sözleşme bu menfaatin zarara uğrama
ihtimaline karşı yapılır.
D)Tehlike : Sigorta sözleşmesinde henüz gerçekleşip gerçekleş-
meyeceği kesinlikle bilinmeyen menfaate zarar veren olaylardır.
E)Sigorta tazminatı:tehlike gerçekleştiği takdirde oluşan hasarın
derecesine göre ödenecek meblağdır.
F)prim igorta ettiren sigortacıya anlaşmalarına göre bir defa da veya taksitle ödemeyi kabul ettiği paraya denir.
2
Sigorta sözleşmesi: Sözleşmenin varlığı ve şartları sigorta
poliçesinde tanzimi ve primin ödenmesiyle yürürlüktedir
bunların içinde en kapsamlı olan DENİZ SİGORTALARIDIR.
1.DENİZ SİGORTASI
Bir deniz sigortası anlaşması bir prim karşılığında sigortacının
evvelce belirtmiş veya şart koşulmuş yahut deniz tehlikelerinden
meydana gelen hasar ve zararlara karşı sigortalıyı koruyan bir
sözleşmedir.bu anlaşmalar poliçenin düzenlenmesiyle yapılır.
Bir çok poliçe tipi olmasına karşın kaptanlar için ilk öncelik
gemi sigortası sonra yük sigortasıdır.
Tekne sigortasın da niteliği itibariyla sözleşmeyi yapanlar arasında
çok büyük bir iyi niyet olması bu sigortanın özelliği gereğidir ve
tazminat taleplerinin hallinde ün ve saygınlık hususunda çok
titiz davranılır.Bir çok durumlarda sigortacılar talepler üzerine
ödeme yapmış olurlar hukuki yolda zorlanmayabilirler. Başka
deyimlerle poliçenin yazılış tarzının hukuki yorumdan daha fazla
sözleşmenin amacına uyarlar.
Gemi çalıştırma masraflarında sigorta giderleri büyük yer
kaplamaktadır.Gemi sigortaları üzerindeki düşünceler şirketten
şirkete hatta gemiden gemiye değişiklik gösterir.
Bazı armatörler gemisini asla sigortalamaz bir çokları ise
doğrudan doğruya veya dolaylı olarak akla gelen hemen hemen
her rizikoya karşı diğerleriyse yalnız tam zayie (total loss only)
karşı sigorta ettirirler. Prim miktarının tesbitindeki faktörler
arasında sigortalanan değer (insured value) istenen kapsam
(coverage) geminin sahibi geminin sefer sınırları tek veya filo
gemisi olarak son zamanlardaki gemi tamir masrafları malzeme
işçilik faktörleri olarak sayılabilir.
3
1.2.LLOYDS
Çeşitli klas kuruluşları vardır bunlardan lloyds:
lloyds in kuruluşu on yedinci yüzyılın sonlarına doğrudur .
Londranın tower sokağında Edward Lloyds e ait kahvehane
müşterilerinin çoğu kaptanlar , tüccarlar ve deniz ticareti ile
uğraşanların devam ettiği bir yerdi.Zamanla bu kahvehane
deniz iş yapanların ve sigortacılar için bir merkez haline geldi.
Daha sonra deniz sigortacıları örgütlenerek Lloyds ismini aldılar .
Bir çok değişiklikten sonra leadenhall sokağında bugünkü büyük
binada kendi üyelerinden kurulu bir komite altında Lloyd,sigorta
için bir borsa ve dünya denizciliği için haber alma merkezi haline
geldi. Şimdi Lloyd çeşitli deniz branşında üyelerin bulunduğu
büyük bir kuruluştur.Lloyd’s list,Lloyd’s daily index , Lloyd’s
loading list,Lloyd’s list weekly summary , Lloyd’s weekly causelty
report,Lloyd’S celender,Lloyd’s law reports ve Lloyds register gibi
devamlı gemicilik yayınlarıyla dünya denizciliği için büyük bir
hizmet görmektedir.
Lloyd’in dünya çapında acentelik sistemi vardır . sigortacıları da
ilgilendiren değerli bilgileri elde ederek londradaki Lloyd’in
merkezine rapor eder. .Keza tehlikede olan gemi kaptanlarına
yardım eder,sigortacıların menfaatlerini korurlar.Eğer hasar veya
zayi olmuşsa taleplerin çözümü için eğer istenilirse loyd acentesi
survey yaptırmak için çağrılır.
4
1.2.1. SİGORTANIN NASIL YAPILIĞI
Koster ve balıkçı tekneleri gibi çok küçük ve değeri az gemilerin
Sahipleri sigortacılara doğrudan doğruya baş vururlar. Büyük gemilerin
sahipleri ise önemli rizikoların gösterilmesi için sigorta brokerları aracılığı
ile yapılması gerekir.
Bir gemi sahibi veya bir denizcilik şirketinin müdürü sigortasını istediği
gemiler ve sigortasını istediği rizikolar için ve aynı zamanda sigortasını
herhangi bir hususi riziko da varsa değerlerini bildirerek brokerini haberdar
eder. Sigorta ettirilmiş olan gemi veya gemiler şirketlere yahut hepsi bir
şirkete ait olabilir. Denizcilik şirketi brokerine tek gemiyi veya bir kısım
gemileri yahut bütün filoyu sigorta ettireceğini ve ayrıca her bir geminin
değerini bildirir ve prim fiatlarını sorar.
1.2.2.DENİZ SİGORTASI TİPLERİ
Deniz sigortası tipleri geniş olarak beş sınıfa ayrılmıştır,ilk üçü doğrudan
doğruya veya dolayısıyla tam zayi maksatları için alınmış fiatlara bağlıdır:
1)Tekne ve makine ,
2)Harcamalar (masraflar),
3)Navlun ,
4)Prim indirimi,
5)Koruma ve tazminat.
Son ikisi kısmi menfaatleri kapsar (kuver eder).4 poliçenin sona
ermesinden önce bir zayi sebebiyle eğer riziko ortadan kalkmışsa
yalnız primin bir kısmının geri verilme için yapılan sigortadır .5 gemiyle
ilgisi yoktur . Geminin özellikle her hangi bir kısmı veya tam zayi
uğraması kapsanmadığı halde gemi sahibi tarafından üçüncü şahısların
taleplerinin ve masraflarının ödenmesi halini kapsar.1 altında çoğunlukla
sigortalanmış bu rizikolar (tekne makine) ınstute time clausları yahut
Instute voyage clausları ile temsil edilebilir ve onlar da kısaca;
5
a)Ağır hava tarafından hususi avarya zaiyeleri ve mürettebat
kusuru , çatışma ,oturma ,yangın v.s.
b)Tam zayi veya hükmi tam zayi.
c)Müşterek avarya.
d)Running down clauses dır.
Bir gemi sahibi bu rizikoları hepsi veya bir tanesi için sigorta
ettirmeyi arzu edebilir. Bir seferden önce veya seferin
başlangıcında geminin o andaki değerinin belirli bir kısmına vuku
bulmuş masraflar için bir tam zayi sigortasına yakın olmak üzere
bir gemi sahibinin 2. ve 3. her ne kadar masraf poliçesi bahis
konusu ise de yalnız 2 . Sigortayı yaptırması alışılmıştır.Bundan
dolayı gemi sahibi sigorta brokerine yukarıdaki gibi arzularını
bildirir o da böyle bir rizikoyu en iyi yürütecek jeren sigorta
(lider sigortacı-leading underwriters) şirketine gösterir. Bu şartlar
gemi sahibi tarafından değişik rizikolar için değişik fiat
istenmedikçe seyrek olarak görüşmeye sebep olur. Şartlar ve
fiatlar üzerinde uyuşma olduktan sonra bunlar yazışmalarla bel-
gelenir. Bu tesbitten sonra jeran sigorta gerek iç piyasada gerek
dış piyasada bu sigortalamada pay alacak sigorta şirketlerini
bulur.Büyük rizikoları çok defa sigorta ettirmek olanağı tek
başlarına en düşük değer üzerinden olsa bile temin edecek şirket
bulunmaması büyük denizcilik şirketleri için olağan üstü bir durum
değildir. Şartlar ve fiatlar bu sebepten pek geniş bir incelemeye
açıktır . Sonra şirketler için poliçeler yayınlanır . Esas poliçeye
uygun ınstute ve diğer klozlar eklenir.
6
“Bir deniz sigortası anlaşması , sigortacının uyuşulmuş yolda ve
sürede deniz sergüzeştine bağlı zararlara karşı sigortalıya
ödemeyi üzerine aldığı bir sözleşmedir”
Deniz rizikosu olmayan halleri kanun iki şart altında onaylar:
1) Özellikle kuver edildiğinde veya ticaretin yapıla gelişi ile .
2) Bir deniz seferine rastlamasında yahut deniz sergüzeştine
benzerliği olduğunda
1.2.4DENİZ SİGORTASININ PRENSİPLERİ
Deniz sigortası kanunu ve uygulaması yönetimi dört ana prensibi
Vardır.
Bunlar:
1)Sözleşme bir çeşit teminattır;
2)Sigortalının sigortalanabilir bir menfaati olmalıdır;
3)Sözleşme son derece iyi niyet üzerine kurulmalıdır;
4)Gemi denize elverişli olacak ve tehlikelere karşı kanuni olacaktır
,keza memleketin hiçbir kanunu bozmamalıdır. Tazminatın
ölçüsüne karşılık sigortalanmış deniz tehlikeleri ile yüklenilen sınır-
Lamalar bir tarafa çoğunlukla poliçede uyuşulmuş değerle yürütülür
bu Olmadığı haldeyse sigortalının büyük çoğunluğu değerlendirilmiş
poliçenin Anlamları ile sonuç verirler.
1.2.5. SİGORTALANABİLİR MENFAAT
Deniz sigortasının herhangi bir geçerli sözleşmesinde konusu
Olan meselede sigortalının sigortalanabilir bir menfaati olmalıdır.
Sigortalanabilir menfaatin olmadığı poliçeler hükümsüzdür. Bunun
Gibi menfaatin en basit örneği tehlikelere karşı bırakılmış olan malın
Mutlak sahibi ve sigortasını istemiş olmasıdır.Diğer formlar,ipotek
Eden,ipotek edilen,kaptan ve mürettebat maaşları , taşıyıcının
Emanetçi gibi hareket etmesi, kurtarıcıya karşı sorumluluk
Sigortacıların rizikolarına uymaları v.s içine alır. Sigortalının sigorta
Geçerli olduğu devrede ilgilenmeye gereksinmesi olmadığı halde bir
zayi zamanında sigortanın konusu olan meseleyle ilgilenmeye
Mecbur olacağı not edilmelidir.Navlunda sigorta edilebilir menfaat
Şahsın navlununa dayanan rizikodur.
7
Kumar veya bahsi müşterek yoluyla olan her deniz sigortası
Sözleşmesi hükümsüzdür ve bir kumar oynayan veya bahsi
Müşterek tutulan yerde sigorta edilebilir menfaat yoktur ve bunun
Gibi menfaatin istenmesinin beklenmeyeceği açıktır yahut
Poliçenin yapıldığı yerde <menfaat olsun veya olmasın yahut
menfaatin kanıtı poliçe>(p.p.i policy of interest ) yahut benzeri
Deyimdir. Demek ki P.P.I zayi veya hasar olayında deniz sigortası
Poliçesi sigortalının menfaatinin kanıtı gibi kullanılacaktır sigorta
tarafından başka başka kanıtlama istenmez
1.2.6 P.P.I POLİÇELERİ ( POLICY OF INTEREST)
P.P.I poliçeleri kanunla hükümsüzde olsalar bir ticari gereksinimdir
Bazı gemi sahiplerinin masrafları gibi menfaatlerinin esasen
Sigortalanmış olan malların sonra pazarda fiat yükselmelerinden
Dolayı yükün değerinin yükselmiş olacağı ve komisyon ve kar gibi
Belirsiz menfaatlerin sigortaları için kullanılmışlardır. Bunun gibi
Poliçeler kanunen hükümsüzdürler sigortalı mahkemede herhangi
bir talebi zorlayamaz. Anlaşmalar YALNIZ ŞEREF SÖZÜ
ÜZERİNE bağlayıcıdır,fakat onlar daima sigortacıların yüksek
Mesleki doğrulukları ve dikkatleriyle meydana çıkarırlar p.p.i
Poliçeleri sadece kanunen hükümsüzdür. Bunun gibi poliçelerin
Tesirleri eğer sigortalanabilen menfaat var veya var olduğu
bekleniyorsa kanuna aykırı değildir. Kumar poliçeleri veya buna
Benzer poliçeler sigortalanmayabilir hakiki menfaatin var olmadığı
Yerde p.p.ı sonucunda bir cezai durum yaratır. İki türlü cezai
durum vardır, a)sigortalının hilesiz menfaatinin olmadığı ve bunun
Gibi bir menfaat beklenmediği yerde, b) bir gemi sahibinin
Hizmetinde olan birinin bir kısım gemi hissesine sahip olmadığı
Yerde p.p.ı şartlar üzerinde bir poliçe tesiri yapar.
8
1.2.7. TAZMİNAT
Anlaşma bir tazminattır,ideal olarak değil fakat ticari anlaşmanın
Geleneksel şartlarındandır. Bu sebepten mallar zayi olayında bile
Mümkün olduğu kadar yakın tazmin edilecek şekilde bir miktar için
Sigorta ettirilmiş olmalıdır.
1.2.8.SİGORTA EDİLEBİLİR KIYMET
Belirli her hangi bir şart yokluğunda veya poliçede kıymet
yokluğunda sigorta edilebilir kıymet kanuna göre hesaplanacak
Fakat poliçede uygulamada kıymet değişmez olarak bildirilecektir.
Konu gemi olduğunda sigorta edilebilir kıymet teçhizat ,kumanya
Ve malzemeler dahil masraflar artı sigortası rizikonun başlangıcın-
daki kanuni kıymettir. Yük durumunda ,esas kıymeti artı yükleyicini
Ödemiş olduğu navlun artı sigortadır. Navlun durumunda ,rizikoda
Olan büyük miktar artı sigortadır kanun açıkça sigortalıyı açıkça
Maceraya başlamamış kabul eder fakat çoğu durumlarda
tazminatın ilkesi deniz sigortası anlaşması altında sigorta edilebilir
Kıymeti maceranın sonundaki gibi kıymetlendirileceğini istemek
Görünümündedir.
1.2.9.AZAMİ İYİ NİYET
Sorumluluğun alıcıya ait olması doktorini bütün ticari anlaşmalarda
Uygulanır fakat sigorta anlaşmaları azami iyi niyet temeline
Kurulmuştur. Sigortacı ve sigortalı her iki taraf anlaşmada dikkatli
Olmalı aksi takdirde zarar gören taraf anlaşmayı bozabilir. Çünkü
Bir sigortacının bir riziko hakkında her şeyi bilmesinde olanak
Yoktur sigortaladığını muayene edemez böylece acentesinin
Yahut sigorta edilenin ona söylediklerine hepsine inanmak
mecburiyetindedir. (tekne sigortası halinde elbette sigortacı lloyds
regıster de tam bir bilgi olduğundan habersiz değildir.
9
İyi niyet sigortayı ilgilendiren bütün gerekli malzemenin açığa
vurulmasını teşkil eder böylece sigortacı sigortanın kabulü veya
Reddedilmesi ve ödenecek fiat bakımından kanaat sahibi olması
İçin gerekli bütün malzeme hakkında tam olarak haberdar edilmiştir.
Her gösterilen yani sigortalı tarafından yapılmış olan bildiri aşağı
Yukarı doğru olmalıdır.eğer sigorta bir broker aracılığı ile yapılıyorsa
O zaman müdürün riziko ile ilişkili her husustaki malzemeyi brokere
Geçirmek ödevidir ve oda sırayla sigortalanacak şeylerle ilgili
edindiği bilgileri ki bu bilgiler ona bir oluşundan yahut müdüründen
Gelmiş olsun sigortacıya geçirmelidir. Broker bildirilmiş olduğu gibi
Öncelikle sigortalının bir acentesidir ve her biri diğerinin bilgisi ile
İtham olunabilir. Fakat bilgi vermek ödevine yalnız sigorta için
Müzakere esnasında başvurulur.
1.3.DENİZ SİGORTASI POLİÇELERİNİN TİPLERİ
Deniz sigortaları kanuni bir deniz sigortası sözleşmesi bir deniz
poliçesinde belirtilmedikçe kanıtlamada kabul edilmeyeceğini bildirir.
Bunun gibi bir poliçe bu konuda ilk sırayı teşkil eder. Poliçenin şekli
490 yıl önce floransa fermanı önerisiyle saptanmıştır.Bu form 1779
da lloyds sigortacıları tarafından standart form olarak kabul edilmiş
Ve sonrada diğer ingiliz sigortacıları tarafın dan da benimsenmiştir.
Asırlarca önce gemi ,yükü ve navlunu aynı sigortalının olduğu
zamanlarda deniz maceraları denen tuhaf söyleniş bugün bilindiği
Gibi düzeltmeler yapılan klozlar senelerin geçmesiyle gerekli olduğu
Anlaşıldığından temel olarak hala hizmet etmektedir. Geçen dört
buçuk asır boyunca değişiklikler milletler arası gemicilikte devrimler
Yaratacak deniz aşırı ticaret ve nakliyatta ağaçtan inşa edilmiş
Küçük teknelerin yalnız yelkenle seyreden gemilerden çelikten inşa
Edilmiş beygir gücü yüksek makineli ve günümüzün özel inşa edilmiş
Gemileriyle çok büyük gelişme olmuştur.
10
Tam deneyimiyle teknenin yükün ve navlunun ihtiyaçlarını
Birleştirerek verilmiş gibi olan bir evrak altında şimdi bütün
Menfaatleri aynı zamanda sigorta ettirmek ender olur bugün
Sigortalanan meselenin ayrıntıları özel olarak ilave edilir.
1.3.1. AÇIK POLİÇE
Bazen belli miktar için çıkarılan bir açık poliçe veya bildirim
poliçesi için başvurulur ve yapılmış yüklemeler değerin ayrıntılarını
İlgilendiren bildirimler v.s sigortacılara gönderilir ve buna göre açık
poliçe miktarı azaltılır. Genel şartlarda yüklenecek şeylerin
Çeşitleri onların taşınması için kullanılabilecek gemilerin tiplerini
istenilen kuver sigortasının şartlarını v.s gösterir denilmektedir.
Bütün deniz poliçeleri ister bir müddet üzerine ister bir sefer
üzerine olsun değerlerine göre pul vergisine bağlıdırlar.
1.3.2. NAVLUN POLİÇESİ
Gemi sahipleri bir navlun poliçesi şartları altında ınstitute time
Glauses e göre deniz tehlikeleri tarafından sebep olanan navlun
zayii için ve aşağıda belirtilenler tarafından doğrudan doğruya
Sebep olunan ilave zayii için kuver edilmişlerdir:
1)Yüklemede boşaltmada veya yükün ellenmesinde yahut bunker
Veya yakıt alınmasındaki kazalar
2)İnfilaklar kazan patlamaları şaftların kırılması yahut makine veya
Teknede gizli her hangi bir kusur
3) Uçakla dokunmada
4)Kaptanın denizcilerin makine personelinin veya kılavuzların
Kusurlarından dolayı .
Navlun kaybına yukarıdakilerden herhangi biri sebep olmuşsa
Kuver edilebilir.(poliçenin diğer bütün şartlarına tabidir)
11
Ancak zarar gemi sahiplerinin veya müdürlerin yahut hepsini
İsteyerek yaptıkları bir hatadan meydana gelmemelidir. Bir tam
Hakiki veya hükmi zayi olayında sigortalanmış miktar gemi ister
Tam ister kısmen yüklü olsun veya balast kiralanmış yahut
kiralanmamış tam olarak ödenir. Gemi bir hükmi tam zayi midir
Diye doğrusunu anlamada tekne ve makine üzerine sigortalanmış
Poliçedeki değer tamir edilmiş değer gibi alınmıştır. Fark ınstıtute
Altında %10 dur. Masraflar klozu 1 ocak 1949 da konulmuştur
İlave sigortalar bunu için kabul edilmiştir.
1.3.3. MENFAAT POLİÇESİ
Kesin yahut tanımlanabilir menfaatlerin sigortalanmış olduğu bir
Poliçedir.P.P.I veya şeref poliçelerinde başka her tip poliçe
sonuçta menfaat poliçeleridir.
1.3.4. KARIŞIK POLİÇE
Bir zamanlar seferi ve zamanı birleştirme yahut karıştırma
düşünceleri içinde gemi tayin edilmiş olan ticaret veya sahada
Çalıştırmak şartıyla poliçede taahhüt edilmiş zamanlar arasında
Deniz tehlikelerinden dolayı bütün zayilere karşı kuver ederek
Bazen sigortalar yapılırdı. Günümüzde bu karakterdeki poliçelere
Pek ender rastlanır.
1.3.5. SEFER POLİÇESİ
Konu olan şeyi bir yerden diğer bir yere sigortalayarak kuver eder.
Poliçe seferin bir yerden başlayacağını ve bir yerde biteceğini
Gösterir fakat bir kural olarak takip edeceği rotaya değinmez.
Bütün sefer klozlarında denize elverişliliğin kapalı bir koşulu vardir.
Fakat bu karşılıklı anlaşma ile ayrı tutulmuşsa açık lisanla
Bildirmelidir.
12
1.3.6.ZAMAN POLİÇESİ
İstenilen şeyi kesin tayin edilmiş bir zaman için kuver eder.
Bağlantını saat ve dakikası poliçede belirtilmemişse yani sigorta
Yürürlüğe girdiği zaman ancak belirlenmiş bir günden belirlenen
Bir güne devam eder ve sigortacı ve sigortalı tarafından aksi iddia
Edilmedikçe gece yarısından gece yarısına kuver ettiği
Yorumlanır. Bağlantının ve bitişinin saat ve dakikasının
Belirtilmesi poliçeler için olağandır. İngilterede ise kanuna aykırıdır
Çünkü 1901 maliye işleri kanunu devam klozu altında sınırlandırıl-
Mış müsaadeli uzatma hariç sigorta bir yılı geçtiğin de bir müddet
İçin işler . Zaman poliçesinde denize elverişlilik koşulu yoktur.
Diğer memleketlerin bazılarında sözleşmeler üzerinde kanunla
sınırlandırma yer almaz. Bununla birlikte zaman poliçeleri bir
Yılı aştığında bir müddet için geçerli olması usulden değildir. Tek-
ne sigortaları çoğunlukla bir zaman esası üzerinden yapılır, gemi
Sahipleri bir sefer üzerinden ziyade bir zaman üzerine gemilerini
Sigorta ettirmeyi daha uygun bulurlar.
1.3.7. DEĞERLENDİRİLMİŞ POLİÇE
Sigortalı ve sigortacı arsında sigortalanacak şeyin değeri
üzerinden anlaşmış oldukları ve poliçe de belirtilmesidir. Kötü
Niyet yoksa anlaşılarak varılmış olan değer bir zayi durumunda
Geçerlidir.
1.4. RİZİKOLAR BİR DENİZ SİGORTASI POLİÇESİYLE KUVER
EDİLİR
Modern sigorta poliçeleriyle kuver edilen bütün rizikoları özellikle
Yük üzerine yapılan sigortada olduğu gibi çeşit itibarı ile çok deği-
şik oldukları için birer birer belirtme olanağı yoktur.
13
Her hangi özel klozlar ilavesiyle çeşitlendirilmediği zaman
başlıca rizikolar Lloyds standart poliçe formu ile kuver edilir gemi
ve yük her ikisi için sigortalar aşağıdaki gibidir:
1.4.1.Deniz tehlikeleri(perils of the sea)
Bu deneyim rastlantı kazaları ve deniz kayıpları anlamındadır.
Rüzgar ve dalgaların olağan hareketlerini kapsamaz yani poliçe
olabilir kazaları kuver eder fakat bazı olaylar vardır ki onlar kuver
etmemelidir. Deyim deniz üzerine olan her kaza veya kaybı kuver
etmez. Tehlike denizin olmalıdır. Bir fırtına esnasında batıyor
olmak ve ağır hava esansında geminin içine deniz suyu basması
deniz tehlikelerini örneklerindendir.
1.4.2.Harp gemileri (men of war)
Harpte çarpışmalar esnasında uluslar gemilerine korunmaları
yahut hücum amaçları için donatılmış olma yetkisi vermiştir.
Poliçedeki deyim herhangi bir ulusun dost olsun düşman olsun
harp gemilerini kapsar.
1.4.3.Düşmanlar(enemies)
Harp zamanında düşmanın deniz birlikleri ve harp gemilerinin
hepsi bu deyimi kapsar.
1.4.4.Korsanlar(pırates)
Yağmacılar kendi kişisel çıkarları için rast gele soyup yağma
ederler. Deyim isyan eden yolcuları ve sahilden gemiye hücum
eden ayaklanmaları kapsar.
1.4.5.Serseriler(rovers)
Bunlar denizlerde başı boş gezen serserilik eden haydutlar ve
denize giden korsanlar olarak tarih edile biler.
14
1.4.6. Hırsızlar(thieves)
Bu poliçe sınırlandırılmış anlamda olan bir sözdür.Aşırmayı
kuver etmez ve zorla soyma olarak tanımlanması daha yerindedır.
Yolcu ve mürettebatın hırsızlığı kuver edilmez.
1.4.7Yangın (fire)
Her ne kadar yangın bir deniz tehlikesi değilse de poliçeye
kuver edilmiştir. Yalnız bir kazadan doğan yangın zayiini değil
kaptan ve mürettebatın kusurlarından meydana gelen yangını da
kuver eder. Duman hasarı ve bir yangın söndürmede kullanılmış
suyun sebep olduğu hasar yangın hasarı gibi kuver altındadır.
1.4.8.Denize atma (jettisons)
Tehlike zamanında yükleri veya gemi aygıtlarını donanımını
ve yahut takımını denize atmaya denir.
1.4.9.YETKİ MEKTUPLARI
(LETTERS OF MART AND COUNTER – MART)
Gemiler normal seyirde iken hücuma uğradığında kendini
koruma ve eğer kabilse hücum eden gemiyi ganimet olarak
alabilme yetkisi de gösteren resmi mektuplardır. Bu mektuplarla
cephane ve askeri malzemeler taşınabilir.
1.4.10.DENİZDE TUTMA (TAKİNGS AT SEA)
Düşman tarafı harp kaçağı taşıdığından şüphelendiği tarafsız
gemileri muayene etmek için denizde alıkoyma ve liman içine
getirmesidir.
1.4.11.HALKIN ,KRALLARIN VE PRENSLERİN ALIKOYMALARI VE TUTUKLAMALARI
Siyasal veya icrai hareketler ayaklanmalar yahut olağan adli
muameleler ile olan zayilere dahil değildir.
15
1.4.12. KAPTAN VE DENİZCİLERİN KASITLI ZARARLARI
(BARRATERY OF THE MASTER AND MARİNERS)
Gemi sahibinin veya kiracısının zararına kaptan yahut bütün
mürettebat tarafından verilen zarardır.
2.1.ÖNERGE (MEMORANDUM)
Standart poliçe formunda bir hususi avarya zayii kuver edilebil-
mesi için sigortacıları kesin bir yüzde miktarından muaf tutan bir
şart vardır. (warranted free from particular average under 3 per
cent) Yani hasar veya zayi sigortalanan değerin %3 miktarına
erişir ve geçerse sigorta tamamını öder,buna çıkarılamaz muafiyet
(non deductible franchise) denir. Keza çıkarılan muafiyet de
vardır. <free from 3 per cent> veya <free from the fırst 3 per cent>
şartı konduğunda hasar veya zayiin sigortalanan değerin % 3
miktarını aşan kısmını ödeyecektir.Bunada(deductible franchise)
denir.%3 (gemi ve yüklerin çoğu),%5(şeker,tütün,kendir,kete,post,
ve deriler için),hububat,balık,tuz,meyve,un ve tohumlar üzerindeki
hususi avarya talepleri hiçbir zaman kuver edilemez. Bununla
birlikte sefer esnasında gemi oturduğunda bütün durumlarda ve
sigortalanmış yükler gemide ise hasar küçük olsa da talepler kuver
edilebilir.İlaveten sigortalanmış gemi ve yüke düşen müşterek
avarya iştiraki için küçük de olsa poliçe kuver eder eger menfaat
tam sigorta yaptırılmışsa tam olarak ,fakat tam olarak
yaptırılmamış ise sigorta altında olan kısmına oranla indirim
yapılmalıdır.Bununla beraber,hususi klozlar eklenmeksizin
standart poliçe formunun kullanılmış olması pek azdır, uzatılması-
na veya kullanımdan çıkarılmasına kadar ya ilave rizikolar içinde
bulundurulacak yahut yukarıdaki değişik yüzdeler uygulanacaktır.
16
Normal olarak poliçeyle kuver edilen rizikoları sınırlandırmak
için başka klozlar kullanılabilir, mesela harp rizikolarını kabul
ettirme klozu yahut tam zayi talebi olarak sınırlandırma gibi. Bütün hususi muafiyet şartları gemi eğer oturur , batar yahut yanarsa uygulanmaz yani sigortacı bütün talepleri muafiyet uygulanmaksı-
zın öder.
2.1.1. SİGORTACILAR BİRLİĞİ ŞARTLARI
(INSTİTUTE CLAUSES)
Bütün klozlardan harp rizikosu dışta tutulur, bunlar sıradan
Lloyd’s poliçesi formunun deyimleri değiştirerek kullanılan tipik
örnek klozlardır ve pek sık kullanılmamaktadırlar.İngilterede deniz
sigortacılar birliğinin klozlar komitesi ve teknisyenlerce kabul
edilmiş klozlardır.
2.1.2.SİGORTACILAR BİRLİĞİ ZAMAN ŞARTLARI,TEKNE
(INTSTİTUTE TİME CLAUSES , HULLS)
Bunlarla kuver edilmiş başlıca ilave rizikolar aşağıda gösterildiği
gibidir:1)sigortalı gemiyle çarpışan herhangi diğer başka bir
gemiye yapılmış olan hasar için dörtte üçe kadar sorumluluk ve
sigortalanmış kıymetin dörtte üç sınırına kadar konu olan sorumlu-
luktur;2)tekne ve makineye zayi ve hasar doğrudan doğruya
aşağıdakiler tarafından olmaktadır:
A)yüklemede , boşaltmada veya yükün ellenmesinde yahut
bunker veya yükün akar yakıt alınmasındaki kazalar.
B)infilaklar.
C)kazanların patlaması.
D)şaftların kırılması.
E)gizli kusurlar
F)uçakla dokunma
G)kaptanın,denizcilerin,makine zabitlerinin veya kılavuzların
kusuru;
17
3)geminin oturmuş olmasıyla,batmasıyla,yangında veya diğer
herhangi bir gemiyle yahut tekneyle çarpışmasında oluşan hasar
küçük de olsa ödenebilir ve oturduktan sonra hatta eğer hasar
bulunamamışsa karineyi görme masrafı da akıllıca yapılmışsa
ödenebilir.geminin karinesini temizleme ve boyama her durumda
kuver edilmez.
2.1.3. SİGORTACILAR BİRLİĞİ YÜK ŞARTLARI
[(AVARYA İLE)(INTSTİTUTE CARGO CLAUSES W.A)]
1)Eğer gemi yahut oturmuş,batmış yahut yanmışsa hususi avarya
talepleri küçükte olsa talebin hududu poliçe tayin edilerek kuver
edilebilir, mesela %3 veya %5 gibi
2)Herhangi bir paket yüklemede,taşınmasında veya boşaltmada
tamamen kaybolduğunda sigortalanmış değeri üzerinden ödenir
3)Zayi veya hasar akla uygun olarak yangına,patlamaya,çarpışmaya
ve yahut geminin, vasıtanın veya taşıyıcının sudan başka görülür bir
cisimle temasına mal edilirse veya bir limana boşaltmak zorunluluğu
keza miktarına bakılmaksızın ödenebilir.
2.1.4.SİGORTACILAR BİRLİĞİ YÜK ŞARTLARI
(HUSUSİ AVARYA HARİÇ) INSTITUTE CARGO CLAUSES F.P.A)
1)Eğer gemi veya tekne oturmuşsa , batmışsa veya yanmışsa
hususi avarya küçük de olsa ödenebilir
2)ınstutıte cargo clauses (w.a) da olduğu gibi
3)karaya çıkarma,depolama,yollama ve hususi masraflar için hususi
avaryayı kuver eden bir poliçe altında sigortacılar sorumlu kılabilir.
18
2.1.5.SİGORTACOLAR BİRLİĞİ YÜK ŞARTLARI
(BÜTÜN RİZİKOLAR)(INSTITUTE CLAUSES ALL RISK)
1 Ocak 1951 de çıkarılan daha geniş rizikoları usulünce standarize
ederek kuver etmeyi kabul eden bu klozlar günümüzde tacirler ve
diğerleri tarafından sık sık istenmektedir.Onlar büyük çapta çeşitli
klozları değiştirmek için tasarlanmışlardır ki, evvelce bi bütün
rizikolar kuveri olarak kullanılmıştır.Kloz 5 aşağıdaki gibi dır.
“Bu sigorta ,sigorta edilmiş olan şeyin bütün zayi veya hasar
rizikolarına karşıdır fakat sigortalanmış şeyin doğal özelliğinden
yahut gizli kusurundan veya gecikmeyle sebep olunan yaklaşık
masraf yahut hasar veya zayii kuvere dahil olmadığı durumunda
farz edilecektir.”
Bu klozlar deyimi içine giren talepler miktarına bakılmaksızın
ödenir.
2.1.6 DEVAM KLOZU(CONTİNUATİON CLAUSES)
Eğer bir gemi bir zaman sözleşmesi altında sigortalanmışsa, gemi
denizde,tehlikede veya sözleşmenin sona ermesinde iki liman
arasında ise yeni bir sigorta elde etme güçlükleri olabilir.
Sigortacılara yapılan bildiri üzerine ve ilave bir prim ödemek
suretiyle devam klozu geminin varacağı limana kadar asıl
poliçenin devamını şart koşar. Her bir ay için ekstra prim asıl
senelik primin on ikide biridir ki böylece asıl sigorta uzatılmış olur.
2.1.7ESİR ALINMA VE ELKONMADAN MUAF KLOZU
(F.C&.S.CLAUSE- FREE OF CAPTURE AND SEİZURE)
Bu kloz sigortacıları,esir alınma,zorla alınma,tutuklanma,zapt-
edilme yahut geciktirme gerçeğinden veya girişiminden,talepler-
inden,harpte yahut barışta yasal yada yasaya aykırı harp halinin
bütün sonuçlarından,duyurulsun veya duyurulmasın harp gibi
19
hareketlerden ve korsanlıktan , sivil kavga kargaşalardan ,başkal-
dıralardan , ayaklanma ve sivil kavga sonuçlarından dolayı sebep
olunan zayi,hasar ve masraflarından kurtarır.F.C.&.S. Klozu,
çatışma klozu (running down clauses ) altında bir sigortacı
tarafından üzerine alınan sorumluluklara uygulanmaz,ayrı bir söz-
leşme gibi tefsir edilir ve çatışma sonunda bu ya bir deniz hasarı
yada bir harp hasarı farz edilsin,gemiye sahibine v.s ye yüklenmiş
olan sorumlulukların kuverine yasa gereğince yükümlü kılınır.
2.1.8. BAŞARISIZLIK KLOZU (FRUSTRATİON CLAUSE)
Yük üzerine olan sigortaların harp rizikosuna eklenmiş bir klozdurBununla sigortacılar hükümdarların,v.s nin sigortalanmış seferi engellemelerinden dolayı zayiler için veya başarısızlığından sorumlu olmayacaktır. Birinci dünya savaşı esnasında,savaştan dolayı seferin tamamlanmasına olanak olmadığını karşılık gösterme esası, üzerinden,sigortacılar poliçelerine hükümdarların mani olmaları dahil ederek meydana gelmiş bu klozla sadece bir tam yük zayii için sorumlu tutuluyorlar.
2.1.9.INCHMAREE(OR NEGLİGENCE-VEYA İHMAL ) KLOZU
Tekne poliçelerindeki bu kloz INCHMAREE gemisinde bir valfın
durdurulmakta iken bundan dolayı bir kazan tulumbasının
hasarlanmasını , deniz tehlikeleri tarafından meydana gelmemiş
bir zayi ve de bunun gibi benzeri olmayan bir zayi olduğu kararına
varıldığından bu ismi almıştır.İlk kloz kaptanın mürettebatın
,mühendislerin ve kılavuzların kusurlarını kuver etmiştir.Klozla
meydana gelen kuver ilerletilerek genişletilmiş ve şimdi yalnız
yukarıda belirtilen kusurları kuver etmekle kalmamış,keza tekneye
veya makineye,doğrudan doğruya yüklemede,boşalmada veya
yükün ellenmesinde kazalara bunker almada , şaftların kırılmasın-
20
sında tekne veya makinelerdeki gizli kusurlar fakat anlaşmaya konan
bir şartla kusurlu kısmın tamirinin tutarı yahut yenilenmesi kuver edilmez ve uçakla temas kazalarıyla sebep olunan bütün zayi yahut hasarı da kuver eder. Bu kloz altında her zayi, poliçedeki muafiyet şartlarına uygulanmalıdır. Zayiler gemi sahipleri veya müdürlerin kusurlarından ileri gelmiş olmamalıdır.
2.1.10.JANSON KLOZU
Vaktiyle poliçede önergeye eklenmiş bir klozdur. Önergenin kendisi
sigortayı hususi avaryadan bu miktar % 3 e erişinceye veya gemi
oturuncaya kadar muaf tutmayı şart koşar.Janson klozu gemi
oturmuş veya oturmamış olabilir v.s.sigortalıyı hususi avarya için
%3 ün altında sigortasız olarak kalmalıdır diye şart koşar . Kloz
şimdi herhangi bir fazlalık için geçerlidir ve şöyle ifade edilir:”birhususi avarya talebi olayında sigortacılar yalnız bütün değer üzerinden belirli bir yüzdenin üstündeki fazlalıktan sorumludurlar.”
2.1.11KAYIP VEYA KAYIP DEĞİL (LOST OR NOT LOST)
Bir sigorta devresinin yürürlükte olduğu sürede bir gemi denizde
olabilir ve eğer gemi telsiz cihazı ile donatılmamışsa veya cihazı
kırılıp bozulmuşsa yahut herhangi bir sebeple işlemiyorsa gemi hala
yüzüyor mu, bilinmeyebilir. Bu gibi durumlarda bir sigortacı sigortaya
herhangi bir bilinen veya rapor edilmiş zayie karşı yazarak şart koya-
cak ve rizikoyu kaybolmuş veya kaybolmamış olarak kabul edecektir.
Gemi sigortanın yürürlükte bulunduğu devrede eğer kaybolduğu
açığa vurulmuşsa sigortacı zayii ödeyecek sigortalıya da farkında
değildi diye şart koşacaktır.
2.1.12.YERİNE KOYMA KLOZU (REPLACEMENT CLAUSE)
Bu kloz makineye hasar olayında sigortacıların yalnız Hasarlanmış kısmın değiştirilmesi sorumluluklarını belirtir.Bu bir yük klozudur.
21
2.1.13.ÇATIŞMA KLOZU
(RUNNİG DOWN – OR COLLISION CLAUSE)
Institute time clauses altında eğer sigortalı gemi diğer bir gemi
ile çatışmasından sorumlu ise poliçede belirtildiği üzere sigortacılar sigortalı geminin değerinin en çok dörtte üçüne kadar diğer geminin doğrulanan hasarının dörtte üçünü ödemek için üzerlerine almayarazı olmuşlardır.Tekne poliçesinde bu çok önemli klozun metni aşağıdaki gibidir. “ve daha çok uyuşulmuştur ki eğer bununla sigortalanmış gemidiğer herhangi bir gemi veya tekne ile çarpışacak olursa bunun gibibir çatışma sonucunda herhangi miktar yahut miktarlarda sigortalıbundan dolayı sonuçta herhangi şahsa veya şahıslara ödemek için sorumlu olacaksa ve hasar yoluyla ödeyecekse sigortacılar bununal sigortaladıkları geminin değerine kadar taşıdığı kendilerinin iştirak sorumlulukları olan sigortalananın dörtte üç hissesini ödeyecektir ve daima şart koşulmuştur ki bunun gibi herhangi bir çatışma sonucunda onların sorumluğu bununla sigortaladıkları geminin değerine orantıyı geçmeyecek tir ve gemin sorumluluğunda dava edilmiş veya sorumluluğu sınırlandırmaya geçilmiş muamelelerdeki gibi durumlarda bununla uğramış olacağı zararın dörtte üçü gibi bir kısmını onlar
imzalanmış yazıda rıza ile ödeyecekler veya ödemeye zorlanmış
olacaklardır,fakat her iki gemi kusurlu olduğu zaman bilahare böyle
gemilerin birinin veya her ikisinin sahipleri sorumluluğu sonraları
kanunla sınırlandırılıncaya kadar bu kloz altında talepler karşılıklı
sorumluluklar esası üzerine çözümlenecek,eğer her geminin
sahipleri bunun gibi gemilerin diğer sahiplerine bir yarısını veya son-
rakinin hasarlarının diğer kısmını ödemeye zorunlu olmuşsa bunun
gibi bir çatışma sonucunda sigortalıya veya sigortalı tarafından
22
ödenebilir miktar veya bakiyenin tam olarak doğrusunu bulmaya
bırakılmış olabilir. Limanlara,ambarlara,rıhtımlara,iskelelere ve diğer benzeri yapılara böyle bir çatışma sonucunda zarara sebep olan ve kanuni kuvvetler altında engellerin kaldırılması için sigortalının her hangi bir ödeme veya ödeyeceği sorumluluğunu ve yükle ilgili veya sigortalı geminin üstelenmeleri yahut hayat kaybı veya şahsi yaralanmalarla olan sorumlulukları bu klozun kapsamayacağını daima şart koşar.”
R.D.C bütün klozların en ayrıntılı ve en karışık olanıdır. Bu kloz bir Gemi sahibinin veya bir kiracının gemisinin kusurundan dolayı diğer gemi ile çatışmasından doğan ve kanunen ona yöneltilen sorumluluklara karşı açıkça korunması için poliçenin standart formuna ilave edilmişti.İlave kuver şartını özellikle eklemişti çünkü mahkemeler kloza yeni bir anlaşma oluyor gibi işlem yaptı ve bir sigortacının sorumluluğunun kapsamı poliçenin görünen değerinin ötesine geçebilir olarak kabul etti. Bu demektir ki bir sigortacı sigortalamış olduğu miktarın % 100 den sorumlu iken asıl poliçenin bünyesi altında aynı kazadan daha fazla her hangi bir zayii yahut ziyanların toplamı için sorumlu tutulamaz. Çatışma sorumluluğuna uğramış olan durumlarda ise kendi sigortaladığı gemi tarafından uğranılan hasar artı o geminin diğer gemiye olan sorumluluğu için sorumlu olsa
bile sigortaladığı toplam miktardan daha fazlası toplanmıştır.Kuram-
sal olarak kendi gemisinin hasarlarının %100 ü artı o geminin diğer
gemiye olan hasarının %100 için sorumlu olabilir.Çarpışan gemilerin
her ikisi tarafından hata nerede olursa olsun her ikisinin de kabahatli
olduğu söylenir ve mahkemeler sorumluluğu her ikisi arasıda böle-
cektir.Bu ingilterede 1911 deniz konvansiyonu kararından beri adet
halindedir fakat amerika’da böyle durumlarda her iki gemi için
23
sorumluluklar olduğu yerde gemiler arasında eşit olarak bölünür.
Bu sebeple her iki geminin kusurlu bulunduğu yerde yalnız bir
sorumluluk meydana çıkar ve bu daha az hasara uğramış teknenin daha büyük hasara uğramış tekneye eşit miktarda ödemeye , yani hasarlar arasındaki farkın %50 sine eşit bir miktardadır.
2.1.14. DÖRTTE – DÖRT ÇATIŞMA KLOZU
(FOUR – FOURTTHS R.D.C)
Sigortacıları, sigortaladıkları bir gemi tarafından yapılmış olan
hasarların değerinin dörtte üçüne kadar sorumlu olduklarının
sınırlandırılması zorunlululuğu fikri muhtemelen kaptanlar gemilerini trafikte mümkün olduğu kadar daha fazla dikkatli seyir ettirmeyle ilişkili idi. Kaptan belki büyük bir çarpışmanın dörtte birini taşımakta olduğu kanısına varacak , gemisine karşı gereksiz riziko sorumluluğu almaktan bir sahibi kaptan olarak sakınacaktır.Fakat çok eskiye gitmeden evvel gemi sahipleri bir karşılıklı sigorta kurmakla diğer gemiye ağır hasarlar ödemek olasılığı karşısında kendilerini kuver ettiler bu durum sigortacıları dörtte üç çatışma klozuna karşılık görüşmelerinde bazı önlemler alma hareketine geçirdi ve bir sonuç olarak dörtte-dört çatışma klozu nu bir çok modern sigorta poliçeleri içine aldılar.Bu şartlara eğer bir çatışmada sadece sigortalı gemi sorumlu ise sigortacılar yalnız dörtte üçünü değil diğer gemi tarfından maruz kalınmış kendileri tarafından sigortalanmış geminin kusuru için en yüksek miktara kadar bütün hasarı ödemeyi üzerine aldı. Bununla birlikte bu mesele tamamen elden çıkmış değildir,bir çatışma için %100 kusurlu bulunmuş olmanın rizikosundan başka diğer gemininbatmış olması ve tam kaybında sigortalı geminin sahipleri enkazın
dağıtılması yahut kaldırılması masrafları için bir liman otoritesine
sorumlu bulunabilir ve sigortacının ödemiyeceği bir faturadır.
24
2.1.15. KARDEŞ GEMİ KLOZU (SİSTER SHİP CLAUSE)
Bu kloz sigortalanmış geminin bir kardeş gemiyle çatışması veya bu
kardeş gemiden kurtarma teklifi alması olayında eğer diğer gemi
sigortalamış gemiyle ilişkisi olmayan tamamen başka gemi sahiplerine
ait olmuş olsaydı , hangi haklara sahip olacaksa sigortalının poliçe
altında aynı haklara sahip olmasını şart koşar.
2.1.16.DAVA VE EMEK KLOZU (sue and labaur clause)
Bu sigortaya ilave bir anlaşmadır ve sigortacıların sorumlu olabileceğizayiden ve hasardan korumada sigortalı tarafından yapılan etkenler ,hizmetler ve bağlamalar ile meydana gelen masraflar için sigortacılar karşılığını vermeye sorumludurlar.Bunun gibi masraflar ufak da olsa hakkıyla ve akla yakın olarak yapılır ve tam bir zayie ekli olarak kuver edilebilir. bu klozla altında sigortalı için sigorta edilen malların değerinin yüzde iki yüzünü almak mümkündür.
|
![[Resim: workspace-1_021.png]](https://digitalyacht.files.wordpress.com/2015/01/workspace-1_021.png)
![[Resim: Rj-xXVWUsnq3TPxIxiUnsQ9SPW2REg2VI60bopvT...kWNCw=w300]](http://lh5.ggpht.com/Rj-xXVWUsnq3TPxIxiUnsQ9SPW2REg2VI60bopvTPGzc67nQiVkvT5lpdfi_lkWNCw=w300)
![[Resim: A0gRyv.jpg]](http://i.hizliresim.com/A0gRyv.jpg)