1.GİRİŞ

         Sigortanın tarihi gelişimine bakıldığında , ilk önce deniz sigortalarının ortaya

      Çıkmış olduğu görülmektedir. Bunun sebebi , denizcilik faaliyetleri ve deniz rizikolarının özellikleridir. Deniz alanın da ilk çağlarda sigorta ihtiyacı Deniz Ödüncü müessesesi ile karşılanmıştır.  Ancak sonraları bu yeterli olmamış ve avrupada XIV. Yüzyıldan itibaren deniz ticaretinde en ileri olan İtalya’da sigorta yapılmaya başlanmış ve bu alandaki kodifikasyon XV ve XVI. Yüzyıllarda ortaya çıkmış ve daha sonra bu geliştirilmiştir. Deniz sigorta hukuku , deniz ticaretinin gelişmesine bağlı olarak onun ihtiyaçlarına cevap veren şekilde düzenlene gelmiştir.

         Deniz ticareti hukukunun özellikleri deniz sigorta hukukunu da önemli ölçüde etkilemiş ve bu neden le deniz sigortalarının , kara sigortalarına nazaran farklı hükümlerle düzenlenmesi gerekmiştir.

         Deniz sigortalarının en önemli özelliği, sigorta edilen rizikosunun umumiliği presibinin cari olmasıdır.  Ancak bunun denizcilik rizikosu olması şarttır.

       Denizcilik rizikosunun tarifi bütün hukuk çevrelerinde aynı olmakla beraber , alman hukukundaki tarifi:denizcilik rizikoları denizciliğe yani denizde seyrüsefer bağlı olan her türlü rizikolardır. Bunlar sadece taşımaya ait değildir,gemi ve yük bir uğrama limanında sırada veya yükleme boşaltma sırasında  da ortaya çıkabilirler. Şu halde , denizcilik rizikolarının denizde seyrüseferle mahal olarak veya ekonomik bakımdan ilgisi olması gereklidir.

        denizcilik rizikoları ile bunlara karşı sigorta edilen değerlerin özellikleri , bütün ülkelerde deniz sigortalarının düzenlenmesinde özel kuralların da tanzim ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Deniz ticaretine mahsusu olan müşterek avarya ve kurtarma – yardım gibi müesseselerde sigortacının durumunun tayini gibi önemli hallerde deniz sigortalarının teşkil etmiştir.

 

 

 

                                                               1

 

 

SİGORTA

   Sigorta geniş bir konu olarak bugün insanın hemen her türlü

faaliyetine girmektedir. İnsanlar canları, sağlıkları ve malları

bakımından her an türlü tehlikelerle karşı karşıya kalabilir.

Bir kimse her hangi bir sebeple çalışamaz duruma düşebilir

sakatlanabilir ,ölebilir ve ona bağlı olan yoksul kimseler

kalabilir  , bir yangın sonucunda evini kaybedebilir. Bunlar gibi

ve daha başka çeşitli zararlara herkesin ihtimali vardır. İnsanlar

 tehlikelere ve zararlara  karşı bir takım tedbirler almayı düşünmüş

ve koruma çareleri aramışlardır.

   Hukuki bir ilişki olan sigortayla insanlar ileride uğrayabilecekleri

her türlü zararların karşılanması veya hafifletilmesi yolunu

bulmuşlardır.Sigortacı bir prim karşılığında başka bir kimsenin

parayla ölçülebilen bir menfaati bir tehlikenin meydana gelmesiyle

zararlanmışsa, sigortalıya tazminat vermeyi üzerine alır.

   Sigorta sözleşmesinin hukuken geçerli olması için:

A)Sigortacılar:Sözleşmeye tazminat ödemeyi kabul etmiş şirket

yada şirket gibi kurulmuş tüzel kişiler dir.

B)Sigortalı :medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip ve ergin

olan her kişi sigorta sözleşmesi yapabilir.

C)Sigortalanan menfaatigorta sözleşmesinin konusu parayla

ölçülebilir bir menfaattir ve sözleşme bu menfaatin zarara uğrama

ihtimaline karşı yapılır.

D)Tehlike : Sigorta sözleşmesinde henüz gerçekleşip gerçekleş-

meyeceği kesinlikle bilinmeyen menfaate zarar veren olaylardır.

E)Sigorta tazminatı:tehlike gerçekleştiği takdirde oluşan hasarın

derecesine göre ödenecek meblağdır.

F)primigorta ettiren sigortacıya anlaşmalarına göre bir defa da

veya taksitle ödemeyi kabul ettiği paraya denir.

 

                                                    2

 

Sigorta sözleşmesi: Sözleşmenin varlığı ve şartları sigorta

poliçesinde tanzimi ve primin ödenmesiyle yürürlüktedir

bunların içinde en kapsamlı olan  DENİZ SİGORTALARIDIR.

 

        1.DENİZ SİGORTASI

Bir deniz sigortası anlaşması bir prim karşılığında  sigortacının

evvelce belirtmiş veya şart koşulmuş yahut deniz tehlikelerinden

meydana gelen hasar ve zararlara karşı sigortalıyı koruyan bir

sözleşmedir.bu anlaşmalar poliçenin düzenlenmesiyle yapılır.

Bir çok poliçe tipi olmasına karşın kaptanlar için ilk öncelik

gemi sigortası sonra yük sigortasıdır.

Tekne sigortasın da niteliği itibariyla sözleşmeyi yapanlar arasında

çok büyük bir iyi niyet olması bu sigortanın özelliği gereğidir ve

tazminat taleplerinin   hallinde ün ve saygınlık hususunda çok

titiz davranılır.Bir çok durumlarda sigortacılar talepler üzerine

ödeme yapmış olurlar hukuki yolda zorlanmayabilirler. Başka

deyimlerle poliçenin yazılış tarzının hukuki yorumdan daha fazla

sözleşmenin amacına uyarlar.

 Gemi çalıştırma masraflarında sigorta giderleri büyük yer

kaplamaktadır.Gemi sigortaları üzerindeki düşünceler şirketten

şirkete hatta gemiden gemiye değişiklik gösterir.

Bazı armatörler gemisini asla sigortalamaz bir çokları ise

doğrudan doğruya veya dolaylı olarak akla gelen hemen hemen

her rizikoya karşı diğerleriyse yalnız tam zayie (total loss only)

karşı sigorta ettirirler. Prim miktarının tesbitindeki faktörler

 arasında sigortalanan değer (insured value) istenen kapsam

(coverage) geminin sahibi geminin sefer sınırları tek veya filo

gemisi olarak son zamanlardaki  gemi tamir masrafları malzeme

işçilik faktörleri olarak sayılabilir.    

 

                                          

 

 

 

 

                                                      3

1.2.LLOYDS

 

Çeşitli klas kuruluşları vardır bunlardan lloyds:

lloyds in kuruluşu on yedinci yüzyılın sonlarına doğrudur .

Londranın tower sokağında Edward Lloyds e ait kahvehane

müşterilerinin çoğu kaptanlar , tüccarlar ve deniz ticareti ile

uğraşanların devam ettiği bir yerdi.Zamanla bu kahvehane

deniz iş yapanların ve sigortacılar için bir merkez haline geldi.

Daha sonra deniz sigortacıları örgütlenerek Lloyds ismini aldılar .

Bir çok değişiklikten sonra leadenhall sokağında bugünkü büyük

binada kendi üyelerinden kurulu bir komite altında Lloyd,sigorta

için bir borsa ve dünya denizciliği için haber alma merkezi haline

geldi. Şimdi Lloyd çeşitli deniz branşında üyelerin bulunduğu

büyük bir kuruluştur.Lloyd’s list,Lloyd’s daily index , Lloyd’s

loading list,Lloyd’s list weekly summary , Lloyd’s weekly causelty

report,Lloyd’S celender,Lloyd’s law reports ve Lloyds register gibi

devamlı gemicilik yayınlarıyla dünya denizciliği için büyük bir

hizmet görmektedir.

Lloyd’in dünya çapında acentelik sistemi vardır . sigortacıları da

ilgilendiren değerli bilgileri elde ederek londradaki Lloyd’in

merkezine rapor eder. .Keza tehlikede olan gemi kaptanlarına

yardım eder,sigortacıların menfaatlerini korurlar.Eğer hasar veya

zayi olmuşsa taleplerin çözümü için eğer istenilirse loyd acentesi

survey yaptırmak için çağrılır.

  

 

 

                                           

 

 

 

 

 

                                                   4

 

 

1.2.1. SİGORTANIN NASIL YAPILIĞI

   Koster ve balıkçı tekneleri gibi çok küçük ve değeri az gemilerin

Sahipleri sigortacılara doğrudan doğruya baş vururlar. Büyük gemilerin

sahipleri  ise önemli rizikoların gösterilmesi için sigorta brokerları aracılığı

ile yapılması gerekir.

  Bir gemi sahibi veya bir denizcilik şirketinin müdürü sigortasını istediği

gemiler ve sigortasını istediği rizikolar için ve aynı zamanda sigortasını

herhangi bir hususi riziko da varsa değerlerini bildirerek brokerini haberdar

eder. Sigorta ettirilmiş olan gemi veya gemiler şirketlere  yahut hepsi bir

şirkete ait olabilir. Denizcilik şirketi brokerine tek gemiyi veya bir kısım

gemileri yahut bütün filoyu sigorta ettireceğini ve ayrıca her bir geminin

değerini bildirir ve prim fiatlarını sorar.

 

 

    1.2.2.DENİZ SİGORTASI TİPLERİ

   Deniz sigortası tipleri geniş olarak beş sınıfa ayrılmıştır,ilk üçü doğrudan

doğruya veya dolayısıyla tam zayi maksatları için alınmış fiatlara bağlıdır:

1)Tekne ve makine ,

2)Harcamalar (masraflar),

3)Navlun ,

4)Prim indirimi,

5)Koruma ve tazminat.

   Son ikisi kısmi menfaatleri kapsar (kuver eder).4 poliçenin sona

ermesinden  önce bir zayi sebebiyle eğer riziko ortadan kalkmışsa

yalnız primin bir kısmının geri verilme için yapılan sigortadır .5 gemiyle

ilgisi   yoktur . Geminin özellikle her hangi bir kısmı veya tam zayi

uğraması kapsanmadığı halde gemi sahibi tarafından üçüncü şahısların

taleplerinin ve masraflarının ödenmesi halini kapsar.1 altında çoğunlukla

sigortalanmış  bu rizikolar (tekne makine) ınstute time clausları yahut

Instute voyage clausları ile temsil edilebilir ve onlar da kısaca;

 

 

 

                                                               5

 

 

 

 

a)Ağır hava tarafından hususi avarya zaiyeleri ve mürettebat

kusuru , çatışma ,oturma ,yangın v.s.

b)Tam zayi veya hükmi tam zayi.

c)Müşterek avarya.

d)Running down clauses dır.

    Bir gemi sahibi bu rizikoları hepsi veya bir tanesi  için sigorta

ettirmeyi arzu edebilir. Bir seferden önce veya seferin

başlangıcında geminin o andaki değerinin belirli bir kısmına vuku

bulmuş masraflar için bir tam zayi sigortasına yakın olmak üzere

bir  gemi sahibinin 2. ve 3. her ne kadar masraf poliçesi bahis

konusu ise de yalnız 2 . Sigortayı yaptırması alışılmıştır.Bundan

dolayı  gemi sahibi sigorta brokerine yukarıdaki gibi arzularını

bildirir o da böyle bir rizikoyu en iyi yürütecek jeren sigorta

(lider sigortacı-leading underwriters) şirketine gösterir. Bu şartlar

gemi sahibi tarafından değişik rizikolar için değişik fiat

istenmedikçe seyrek olarak görüşmeye sebep olur. Şartlar ve

fiatlar üzerinde uyuşma olduktan sonra bunlar yazışmalarla bel-

gelenir. Bu tesbitten sonra jeran sigorta gerek iç piyasada gerek

dış piyasada bu sigortalamada pay alacak sigorta şirketlerini

bulur.Büyük rizikoları çok defa sigorta ettirmek olanağı tek

başlarına en düşük değer üzerinden olsa bile temin edecek şirket

bulunmaması büyük denizcilik şirketleri için olağan üstü bir durum

değildir. Şartlar ve fiatlar bu sebepten pek geniş bir incelemeye

açıktır . Sonra şirketler için poliçeler yayınlanır . Esas poliçeye

uygun  ınstute ve diğer klozlar eklenir.      

 

 

 

 

                                                    6

 

 

 

 

   “Bir deniz sigortası anlaşması , sigortacının uyuşulmuş yolda ve

sürede  deniz sergüzeştine bağlı zararlara karşı sigortalıya

ödemeyi  üzerine aldığı bir sözleşmedir”

    Deniz  rizikosu olmayan halleri kanun iki şart altında onaylar:

1)      Özellikle kuver edildiğinde veya ticaretin yapıla gelişi ile .

2)      Bir deniz seferine rastlamasında yahut deniz sergüzeştine

benzerliği olduğunda

 

 

1.2.4DENİZ SİGORTASININ PRENSİPLERİ

Deniz sigortası kanunu ve uygulaması yönetimi dört ana prensibi

Vardır.

Bunlar:

1)Sözleşme bir çeşit teminattır;

2)Sigortalının sigortalanabilir bir menfaati  olmalıdır;

3)Sözleşme son derece iyi niyet üzerine kurulmalıdır;

4)Gemi denize elverişli olacak ve tehlikelere karşı kanuni olacaktır

,keza memleketin hiçbir kanunu bozmamalıdır. Tazminatın

ölçüsüne karşılık sigortalanmış deniz tehlikeleri ile yüklenilen sınır-

Lamalar bir tarafa çoğunlukla poliçede uyuşulmuş değerle yürütülür

bu Olmadığı haldeyse sigortalının büyük çoğunluğu değerlendirilmiş

poliçenin Anlamları ile sonuç verirler.

 

   1.2.5. SİGORTALANABİLİR  MENFAAT

   Deniz  sigortasının herhangi bir geçerli sözleşmesinde konusu

Olan meselede sigortalının sigortalanabilir bir menfaati olmalıdır.

Sigortalanabilir menfaatin olmadığı poliçeler hükümsüzdür. Bunun

Gibi menfaatin en basit örneği tehlikelere karşı bırakılmış olan malın

Mutlak sahibi ve sigortasını istemiş olmasıdır.Diğer  formlar,ipotek

Eden,ipotek edilen,kaptan ve mürettebat maaşları , taşıyıcının

Emanetçi gibi hareket etmesi, kurtarıcıya karşı sorumluluk

Sigortacıların rizikolarına uymaları v.s içine alır. Sigortalının sigorta

Geçerli olduğu devrede ilgilenmeye gereksinmesi olmadığı halde bir

zayi zamanında sigortanın konusu olan meseleyle ilgilenmeye

Mecbur olacağı not edilmelidir.Navlunda sigorta edilebilir menfaat

Şahsın navlununa dayanan rizikodur.

       

 

                                                 7                                

 

          

 

 

    Kumar veya bahsi müşterek yoluyla olan her deniz sigortası

Sözleşmesi hükümsüzdür ve bir kumar oynayan veya bahsi

Müşterek tutulan yerde sigorta edilebilir menfaat yoktur ve bunun

Gibi menfaatin istenmesinin beklenmeyeceği açıktır yahut

Poliçenin yapıldığı yerde <menfaat olsun veya olmasın yahut

menfaatin kanıtı poliçe>(p.p.i policy of interest ) yahut benzeri

Deyimdir. Demek ki P.P.I zayi veya hasar olayında deniz sigortası

Poliçesi sigortalının menfaatinin kanıtı gibi kullanılacaktır sigorta

tarafından başka başka kanıtlama istenmez

   

 

     1.2.6 P.P.I POLİÇELERİ ( POLICY OF INTEREST)

P.P.I poliçeleri kanunla hükümsüzde olsalar bir ticari gereksinimdir

Bazı gemi sahiplerinin masrafları gibi menfaatlerinin esasen

Sigortalanmış olan malların sonra pazarda fiat yükselmelerinden

Dolayı yükün değerinin yükselmiş olacağı ve komisyon ve kar gibi

Belirsiz menfaatlerin sigortaları için kullanılmışlardır. Bunun gibi

Poliçeler kanunen hükümsüzdürler sigortalı mahkemede herhangi

bir talebi zorlayamaz. Anlaşmalar YALNIZ ŞEREF SÖZÜ

ÜZERİNE  bağlayıcıdır,fakat onlar daima sigortacıların yüksek

Mesleki doğrulukları ve dikkatleriyle meydana çıkarırlar p.p.i

Poliçeleri sadece kanunen hükümsüzdür. Bunun gibi poliçelerin

Tesirleri eğer sigortalanabilen menfaat var veya var olduğu

bekleniyorsa kanuna aykırı değildir. Kumar poliçeleri veya buna

Benzer poliçeler sigortalanmayabilir hakiki menfaatin var olmadığı

Yerde p.p.ı sonucunda bir cezai durum yaratır. İki türlü cezai

durum vardır, a)sigortalının hilesiz menfaatinin olmadığı ve bunun

Gibi bir menfaat beklenmediği yerde, b) bir gemi sahibinin

Hizmetinde olan birinin bir kısım gemi hissesine sahip olmadığı

Yerde p.p.ı şartlar üzerinde bir poliçe tesiri yapar.   

 

                    

 

 

 

 

 

                                                 8

 

 

 

 

1.2.7. TAZMİNAT

Anlaşma bir tazminattır,ideal olarak değil fakat ticari anlaşmanın

Geleneksel şartlarındandır. Bu sebepten mallar zayi olayında bile

Mümkün olduğu kadar yakın tazmin edilecek şekilde bir miktar için

Sigorta ettirilmiş olmalıdır.

 

 

 

 1.2.8.SİGORTA EDİLEBİLİR KIYMET

Belirli her hangi bir şart yokluğunda veya poliçede kıymet

yokluğunda sigorta edilebilir kıymet kanuna göre hesaplanacak

Fakat poliçede uygulamada kıymet değişmez olarak bildirilecektir.

Konu gemi olduğunda sigorta edilebilir kıymet teçhizat ,kumanya

Ve malzemeler dahil masraflar artı sigortası rizikonun başlangıcın-

daki kanuni kıymettir. Yük durumunda ,esas kıymeti artı yükleyicini

Ödemiş olduğu navlun artı sigortadır. Navlun durumunda ,rizikoda

Olan büyük miktar artı sigortadır kanun açıkça sigortalıyı açıkça

Maceraya başlamamış kabul eder fakat çoğu durumlarda

tazminatın ilkesi deniz sigortası anlaşması altında sigorta edilebilir

Kıymeti maceranın sonundaki gibi kıymetlendirileceğini istemek

Görünümündedir.

 

 

 

1.2.9.AZAMİ İYİ NİYET 

Sorumluluğun alıcıya ait olması doktorini bütün ticari anlaşmalarda

Uygulanır fakat sigorta anlaşmaları azami iyi niyet temeline

Kurulmuştur. Sigortacı ve sigortalı her iki taraf anlaşmada dikkatli

Olmalı aksi takdirde zarar gören taraf anlaşmayı bozabilir. Çünkü

Bir sigortacının bir riziko hakkında her şeyi bilmesinde olanak

Yoktur sigortaladığını muayene edemez böylece acentesinin

Yahut sigorta edilenin ona söylediklerine hepsine inanmak

mecburiyetindedir. (tekne sigortası halinde elbette sigortacı lloyds

regıster de tam bir bilgi olduğundan habersiz değildir.

 

                                                   9

 

 

 

 

   

 

         İyi niyet sigortayı ilgilendiren bütün gerekli malzemenin açığa

vurulmasını teşkil eder böylece sigortacı sigortanın kabulü veya

Reddedilmesi ve ödenecek fiat bakımından kanaat sahibi olması

İçin gerekli bütün malzeme hakkında tam olarak haberdar edilmiştir.

Her gösterilen yani sigortalı tarafından yapılmış olan bildiri aşağı

Yukarı doğru olmalıdır.eğer sigorta bir broker aracılığı ile yapılıyorsa

O zaman müdürün riziko ile ilişkili her husustaki malzemeyi brokere

Geçirmek ödevidir ve oda sırayla sigortalanacak şeylerle ilgili

edindiği bilgileri ki bu bilgiler ona bir oluşundan yahut müdüründen

Gelmiş olsun sigortacıya geçirmelidir. Broker bildirilmiş olduğu gibi

Öncelikle sigortalının bir acentesidir ve her biri diğerinin bilgisi ile

İtham olunabilir. Fakat bilgi vermek ödevine yalnız sigorta için

Müzakere esnasında başvurulur.

 

 

 

 

 

1.3.DENİZ SİGORTASI POLİÇELERİNİN TİPLERİ

Deniz sigortaları kanuni bir deniz sigortası sözleşmesi bir deniz

poliçesinde belirtilmedikçe kanıtlamada kabul edilmeyeceğini bildirir.

Bunun gibi bir poliçe bu konuda ilk sırayı teşkil eder. Poliçenin şekli

490 yıl önce floransa fermanı önerisiyle saptanmıştır.Bu form 1779

da lloyds sigortacıları tarafından standart form olarak kabul edilmiş

Ve sonrada diğer ingiliz sigortacıları tarafın dan da benimsenmiştir.

Asırlarca önce gemi ,yükü ve navlunu aynı sigortalının olduğu

zamanlarda deniz maceraları denen tuhaf söyleniş bugün bilindiği

Gibi düzeltmeler yapılan klozlar senelerin geçmesiyle gerekli olduğu

Anlaşıldığından temel olarak hala hizmet etmektedir. Geçen dört

buçuk asır boyunca değişiklikler milletler arası gemicilikte devrimler

Yaratacak deniz aşırı ticaret ve nakliyatta ağaçtan inşa edilmiş

Küçük teknelerin yalnız yelkenle seyreden gemilerden çelikten inşa

Edilmiş beygir gücü yüksek makineli ve günümüzün özel inşa edilmiş

Gemileriyle çok büyük gelişme olmuştur.

                                             

                                               10                                                      

Tam deneyimiyle teknenin yükün ve navlunun ihtiyaçlarını

Birleştirerek verilmiş gibi olan bir evrak altında şimdi bütün

Menfaatleri aynı zamanda sigorta ettirmek ender olur bugün

Sigortalanan meselenin ayrıntıları özel olarak ilave edilir.

 

 

1.3.1. AÇIK POLİÇE

Bazen belli miktar için çıkarılan bir açık poliçe veya bildirim

poliçesi için başvurulur ve yapılmış yüklemeler değerin ayrıntılarını

İlgilendiren bildirimler v.s sigortacılara gönderilir ve buna göre açık

poliçe miktarı azaltılır. Genel şartlarda yüklenecek şeylerin

Çeşitleri onların taşınması için kullanılabilecek gemilerin tiplerini

istenilen kuver sigortasının şartlarını v.s gösterir denilmektedir.

Bütün deniz poliçeleri ister bir müddet üzerine ister bir sefer

üzerine olsun değerlerine göre pul vergisine bağlıdırlar.

 

 

1.3.2. NAVLUN POLİÇESİ

Gemi sahipleri bir navlun poliçesi şartları altında ınstitute time

Glauses e göre deniz tehlikeleri tarafından sebep olanan navlun

zayii için ve aşağıda belirtilenler tarafından doğrudan doğruya

Sebep olunan ilave zayii için kuver edilmişlerdir:

1)Yüklemede boşaltmada veya yükün ellenmesinde yahut bunker

Veya yakıt alınmasındaki kazalar

2)İnfilaklar kazan patlamaları şaftların kırılması yahut makine veya

Teknede gizli her hangi bir kusur

3) Uçakla dokunmada

4)Kaptanın denizcilerin makine personelinin veya kılavuzların

Kusurlarından dolayı .

Navlun kaybına yukarıdakilerden herhangi biri sebep olmuşsa

Kuver edilebilir.(poliçenin diğer bütün  şartlarına tabidir)

 

                                                 11

 

Ancak zarar gemi sahiplerinin veya müdürlerin yahut hepsini

İsteyerek yaptıkları bir hatadan meydana gelmemelidir. Bir tam

Hakiki veya hükmi zayi olayında sigortalanmış miktar gemi ister

Tam ister kısmen yüklü olsun veya balast kiralanmış yahut

kiralanmamış tam olarak ödenir. Gemi bir hükmi tam zayi midir

Diye doğrusunu anlamada tekne ve makine üzerine sigortalanmış

Poliçedeki değer tamir edilmiş değer gibi alınmıştır. Fark ınstıtute

Altında %10 dur. Masraflar klozu 1 ocak 1949 da konulmuştur

İlave sigortalar bunu için kabul edilmiştir.

 

1.3.3. MENFAAT POLİÇESİ

Kesin yahut tanımlanabilir menfaatlerin sigortalanmış olduğu bir

Poliçedir.P.P.I veya şeref poliçelerinde başka her tip poliçe

sonuçta menfaat poliçeleridir.

 

 1.3.4. KARIŞIK POLİÇE

Bir zamanlar seferi ve zamanı birleştirme yahut karıştırma

düşünceleri içinde gemi tayin edilmiş olan ticaret veya sahada

Çalıştırmak şartıyla poliçede taahhüt edilmiş zamanlar arasında

Deniz tehlikelerinden dolayı bütün zayilere karşı kuver ederek

Bazen sigortalar yapılırdı. Günümüzde bu karakterdeki poliçelere

Pek ender rastlanır.

 

 1.3.5. SEFER POLİÇESİ

Konu olan şeyi bir yerden diğer bir yere sigortalayarak kuver eder.

Poliçe seferin bir yerden başlayacağını ve bir yerde biteceğini

Gösterir fakat bir  kural olarak takip edeceği rotaya değinmez.

Bütün sefer klozlarında denize elverişliliğin kapalı bir koşulu vardir.

Fakat bu karşılıklı anlaşma ile ayrı tutulmuşsa açık lisanla

Bildirmelidir.

 

                                                   12                                                   

1.3.6.ZAMAN POLİÇESİ

    İstenilen şeyi kesin tayin edilmiş bir zaman için kuver eder.

Bağlantını saat ve dakikası poliçede belirtilmemişse yani sigorta

Yürürlüğe girdiği zaman ancak belirlenmiş bir günden belirlenen

Bir güne devam eder ve sigortacı ve sigortalı tarafından aksi iddia

Edilmedikçe gece yarısından gece yarısına kuver ettiği

Yorumlanır. Bağlantının ve bitişinin saat ve dakikasının

Belirtilmesi poliçeler için olağandır. İngilterede ise kanuna aykırıdır

Çünkü 1901 maliye işleri kanunu devam klozu altında sınırlandırıl-

Mış müsaadeli uzatma hariç sigorta bir yılı geçtiğin de bir müddet

İçin işler . Zaman poliçesinde denize elverişlilik  koşulu yoktur.

Diğer memleketlerin bazılarında sözleşmeler üzerinde kanunla

sınırlandırma yer almaz. Bununla birlikte zaman poliçeleri bir

Yılı aştığında bir müddet için geçerli olması usulden değildir. Tek-

ne sigortaları çoğunlukla bir zaman esası üzerinden yapılır, gemi

Sahipleri bir sefer üzerinden ziyade bir zaman üzerine gemilerini

Sigorta ettirmeyi daha uygun bulurlar.

 1.3.7. DEĞERLENDİRİLMİŞ POLİÇE

      Sigortalı ve sigortacı arsında sigortalanacak şeyin değeri

üzerinden anlaşmış oldukları ve poliçe de belirtilmesidir. Kötü

Niyet  yoksa anlaşılarak varılmış olan değer bir zayi durumunda

Geçerlidir.

1.4. RİZİKOLAR BİR DENİZ SİGORTASI POLİÇESİYLE KUVER                                   

                                  EDİLİR

   Modern sigorta poliçeleriyle kuver edilen bütün rizikoları özellikle

Yük üzerine yapılan sigortada olduğu gibi çeşit itibarı ile çok deği-

şik oldukları için birer birer belirtme olanağı yoktur.

                                       

                                                    13

 

Her hangi özel klozlar ilavesiyle çeşitlendirilmediği zaman

başlıca rizikolar Lloyds standart poliçe formu ile kuver edilir gemi

ve yük her ikisi için sigortalar aşağıdaki gibidir:

 

 1.4.1.Deniz tehlikeleri(perils of the sea)

   Bu deneyim rastlantı kazaları ve deniz kayıpları anlamındadır.

Rüzgar ve dalgaların olağan hareketlerini kapsamaz yani poliçe

olabilir kazaları kuver eder fakat bazı olaylar vardır ki onlar kuver

etmemelidir. Deyim deniz üzerine olan her kaza veya kaybı kuver

etmez. Tehlike denizin olmalıdır. Bir fırtına esnasında batıyor

olmak ve ağır hava esansında geminin içine deniz suyu basması

deniz tehlikelerini örneklerindendir.

 

 1.4.2.Harp gemileri (men of war)

   Harpte çarpışmalar esnasında uluslar gemilerine korunmaları

yahut hücum amaçları için donatılmış olma yetkisi vermiştir.

Poliçedeki deyim herhangi bir ulusun dost olsun düşman olsun

harp gemilerini kapsar.

 

 1.4.3.Düşmanlar(enemies)

   Harp zamanında düşmanın deniz birlikleri ve harp gemilerinin

hepsi bu deyimi kapsar.

 

 1.4.4.Korsanlar(pırates)

   Yağmacılar kendi kişisel çıkarları için rast gele soyup yağma

ederler. Deyim isyan eden yolcuları ve sahilden gemiye hücum

eden ayaklanmaları kapsar.

 

  1.4.5.Serseriler(rovers)

    Bunlar denizlerde başı boş gezen serserilik eden haydutlar ve

denize giden korsanlar olarak tarih edile biler.

 

 

                                              14                                        

 

 

1.4.6. Hırsızlar(thieves)

   Bu poliçe sınırlandırılmış anlamda olan bir sözdür.Aşırmayı

kuver etmez ve zorla soyma olarak tanımlanması daha yerindedır.

 Yolcu ve mürettebatın hırsızlığı kuver edilmez.

 

  1.4.7Yangın (fire)

    Her ne kadar  yangın bir deniz tehlikesi değilse de poliçeye

kuver edilmiştir. Yalnız bir kazadan doğan yangın zayiini değil

kaptan ve mürettebatın kusurlarından meydana gelen yangını da

kuver eder. Duman hasarı ve bir yangın söndürmede kullanılmış

suyun sebep olduğu hasar yangın hasarı gibi kuver altındadır.

 

   1.4.8.Denize atma (jettisons)

    Tehlike zamanında yükleri veya gemi aygıtlarını donanımını

ve yahut takımını denize atmaya denir.

 

            1.4.9.YETKİ MEKTUPLARI 
 (LETTERS OF MART AND COUNTER – MART)

     Gemiler normal seyirde iken hücuma uğradığında kendini

koruma ve eğer kabilse hücum eden gemiyi ganimet olarak

alabilme yetkisi de gösteren resmi mektuplardır. Bu mektuplarla

cephane ve askeri malzemeler taşınabilir.

 

1.4.10.DENİZDE TUTMA (TAKİNGS AT SEA)

   Düşman tarafı harp kaçağı taşıdığından şüphelendiği tarafsız

gemileri muayene etmek için denizde alıkoyma ve liman içine

getirmesidir.

 

1.4.11.HALKIN ,KRALLARIN VE PRENSLERİN ALIKOYMALARI     VE   TUTUKLAMALARI

Siyasal veya icrai hareketler ayaklanmalar yahut olağan adli

muameleler ile olan zayilere dahil değildir.

   

 

                                                  15

 

 

1.4.12. KAPTAN VE DENİZCİLERİN KASITLI ZARARLARI

       (BARRATERY OF THE MASTER AND MARİNERS)

    Gemi sahibinin veya kiracısının zararına kaptan yahut bütün

mürettebat tarafından verilen zarardır.

  2.1.ÖNERGE (MEMORANDUM)

     Standart poliçe formunda bir hususi avarya zayii kuver edilebil-

mesi için sigortacıları kesin bir yüzde miktarından muaf  tutan bir

şart vardır. (warranted free from particular average under 3 per

cent) Yani hasar veya zayi sigortalanan değerin %3 miktarına

erişir ve geçerse sigorta tamamını öder,buna çıkarılamaz muafiyet

(non deductible franchise) denir. Keza çıkarılan muafiyet de

vardır. <free from 3 per cent> veya <free from the fırst 3 per cent>

şartı konduğunda hasar veya zayiin sigortalanan değerin % 3

miktarını aşan kısmını ödeyecektir.Bunada(deductible franchise)

denir.%3 (gemi ve yüklerin çoğu),%5(şeker,tütün,kendir,kete,post,

ve deriler için),hububat,balık,tuz,meyve,un ve tohumlar üzerindeki

hususi avarya talepleri hiçbir zaman kuver edilemez. Bununla

birlikte sefer esnasında gemi oturduğunda bütün durumlarda ve

sigortalanmış yükler gemide ise hasar küçük olsa da talepler kuver

edilebilir.İlaveten sigortalanmış gemi ve yüke düşen müşterek

avarya iştiraki için küçük de olsa poliçe kuver eder eger menfaat

tam sigorta yaptırılmışsa tam olarak ,fakat tam olarak

yaptırılmamış ise sigorta altında olan kısmına oranla indirim

yapılmalıdır.Bununla beraber,hususi klozlar eklenmeksizin

standart poliçe formunun kullanılmış olması pek azdır, uzatılması-

na veya kullanımdan çıkarılmasına kadar ya ilave rizikolar içinde

bulundurulacak yahut yukarıdaki değişik yüzdeler uygulanacaktır.

                                                    16

Normal olarak poliçeyle kuver edilen rizikoları sınırlandırmak

için başka klozlar kullanılabilir, mesela harp rizikolarını kabul

ettirme klozu yahut tam zayi talebi olarak sınırlandırma gibi. Bütün hususi muafiyet şartları gemi eğer oturur , batar yahut yanarsa uygulanmaz yani sigortacı bütün talepleri muafiyet uygulanmaksı-

zın öder.

2.1.1. SİGORTACILAR BİRLİĞİ ŞARTLARI

                         (INSTİTUTE CLAUSES)  

    Bütün klozlardan harp rizikosu dışta tutulur, bunlar sıradan

Lloyd’s poliçesi formunun deyimleri değiştirerek kullanılan tipik

örnek klozlardır ve pek sık kullanılmamaktadırlar.İngilterede deniz

sigortacılar birliğinin klozlar komitesi ve teknisyenlerce kabul

edilmiş klozlardır.

2.1.2.SİGORTACILAR BİRLİĞİ ZAMAN ŞARTLARI,TEKNE

                 (INTSTİTUTE TİME CLAUSES , HULLS)

    Bunlarla kuver edilmiş başlıca ilave rizikolar aşağıda gösterildiği

gibidir:1)sigortalı gemiyle çarpışan herhangi diğer başka bir

gemiye yapılmış olan hasar için dörtte üçe kadar sorumluluk ve

sigortalanmış kıymetin dörtte üç sınırına kadar konu olan sorumlu-

luktur;2)tekne ve makineye zayi ve hasar doğrudan doğruya

aşağıdakiler tarafından olmaktadır:

  A)yüklemede , boşaltmada veya yükün ellenmesinde yahut

bunker veya yükün akar yakıt alınmasındaki kazalar.

  B)infilaklar.

  C)kazanların patlaması.

  D)şaftların kırılması.

  E)gizli kusurlar

  F)uçakla dokunma

  G)kaptanın,denizcilerin,makine zabitlerinin veya kılavuzların

kusuru;

 

                                                  17

 

3)geminin oturmuş olmasıyla,batmasıyla,yangında veya diğer

herhangi bir gemiyle yahut tekneyle çarpışmasında oluşan hasar

küçük de olsa ödenebilir ve oturduktan sonra hatta eğer hasar

bulunamamışsa karineyi görme masrafı da akıllıca yapılmışsa 

ödenebilir.geminin karinesini temizleme ve boyama her durumda

kuver edilmez.

2.1.3. SİGORTACILAR BİRLİĞİ YÜK ŞARTLARI

      [(AVARYA İLE)(INTSTİTUTE CARGO CLAUSES W.A)]

1)Eğer gemi yahut oturmuş,batmış yahut yanmışsa hususi avarya

talepleri küçükte olsa talebin hududu poliçe tayin edilerek kuver

edilebilir, mesela %3 veya %5 gibi

2)Herhangi bir paket yüklemede,taşınmasında veya boşaltmada

tamamen kaybolduğunda sigortalanmış değeri üzerinden ödenir

3)Zayi veya hasar akla uygun olarak yangına,patlamaya,çarpışmaya

ve yahut geminin, vasıtanın veya taşıyıcının sudan başka görülür bir

cisimle temasına mal edilirse veya bir limana boşaltmak zorunluluğu

keza miktarına bakılmaksızın ödenebilir.

 2.1.4.SİGORTACILAR BİRLİĞİ YÜK ŞARTLARI

 (HUSUSİ AVARYA HARİÇ) INSTITUTE CARGO CLAUSES F.P.A)

1)Eğer gemi veya tekne oturmuşsa , batmışsa veya yanmışsa

hususi avarya küçük de olsa ödenebilir

2)ınstutıte cargo clauses (w.a) da olduğu gibi

3)karaya çıkarma,depolama,yollama ve hususi masraflar için hususi

avaryayı kuver eden bir poliçe altında sigortacılar sorumlu kılabilir.

 

 

 

 

 

 

                                                    18

 

2.1.5.SİGORTACOLAR BİRLİĞİ YÜK ŞARTLARI

    (BÜTÜN RİZİKOLAR)(INSTITUTE CLAUSES ALL RISK)

1 Ocak 1951 de çıkarılan daha geniş rizikoları usulünce standarize

ederek kuver etmeyi kabul eden bu klozlar günümüzde tacirler ve

diğerleri tarafından sık sık istenmektedir.Onlar büyük çapta çeşitli

klozları değiştirmek için tasarlanmışlardır ki, evvelce bi bütün

rizikolar kuveri olarak kullanılmıştır.Kloz 5 aşağıdaki gibi dır.

   “Bu sigorta ,sigorta edilmiş olan şeyin bütün zayi veya hasar

rizikolarına karşıdır fakat sigortalanmış şeyin doğal özelliğinden

yahut gizli kusurundan veya gecikmeyle sebep olunan yaklaşık

masraf yahut hasar veya zayii kuvere dahil olmadığı durumunda

farz edilecektir.”

Bu klozlar deyimi içine giren talepler miktarına bakılmaksızın

ödenir.

 

2.1.6 DEVAM KLOZU(CONTİNUATİON CLAUSES)

Eğer bir gemi bir zaman sözleşmesi altında sigortalanmışsa, gemi

denizde,tehlikede veya sözleşmenin sona ermesinde iki liman

arasında ise yeni bir sigorta elde etme güçlükleri olabilir.

Sigortacılara yapılan bildiri üzerine ve ilave bir prim ödemek

suretiyle devam klozu geminin varacağı limana kadar asıl

poliçenin devamını şart koşar. Her bir ay için ekstra prim asıl

senelik primin on ikide biridir ki böylece asıl sigorta uzatılmış olur.

 

 2.1.7ESİR ALINMA VE ELKONMADAN MUAF KLOZU

      (F.C&.S.CLAUSE- FREE OF CAPTURE AND SEİZURE)

Bu kloz sigortacıları,esir alınma,zorla alınma,tutuklanma,zapt-

edilme yahut geciktirme gerçeğinden veya girişiminden,talepler-

inden,harpte yahut barışta yasal yada yasaya aykırı harp halinin

bütün sonuçlarından,duyurulsun veya duyurulmasın harp gibi

 

 

 

                                                 19

 

hareketlerden ve korsanlıktan , sivil kavga kargaşalardan ,başkal-

dıralardan , ayaklanma ve sivil kavga sonuçlarından dolayı sebep

olunan zayi,hasar ve masraflarından kurtarır.F.C.&.S. Klozu,

çatışma klozu (running down clauses ) altında bir sigortacı

tarafından üzerine alınan sorumluluklara uygulanmaz,ayrı bir söz-

leşme gibi tefsir edilir ve çatışma sonunda bu ya bir deniz hasarı

yada bir harp hasarı farz edilsin,gemiye sahibine v.s ye yüklenmiş

olan sorumlulukların kuverine yasa gereğince yükümlü kılınır.

2.1.8. BAŞARISIZLIK KLOZU (FRUSTRATİON CLAUSE)

 Yük üzerine olan sigortaların harp rizikosuna eklenmiş bir klozdurBununla sigortacılar hükümdarların,v.s nin sigortalanmış seferi engellemelerinden dolayı zayiler için veya başarısızlığından sorumlu olmayacaktır. Birinci dünya savaşı esnasında,savaştan dolayı seferin tamamlanmasına olanak olmadığını karşılık gösterme esası, üzerinden,sigortacılar poliçelerine hükümdarların mani olmaları dahil ederek meydana gelmiş bu klozla sadece bir tam yük zayii için sorumlu tutuluyorlar.

2.1.9.INCHMAREE(OR NEGLİGENCE-VEYA İHMAL ) KLOZU

   Tekne poliçelerindeki bu kloz INCHMAREE gemisinde bir valfın

durdurulmakta iken bundan dolayı bir kazan tulumbasının

hasarlanmasını , deniz tehlikeleri tarafından meydana gelmemiş

bir zayi ve de bunun gibi benzeri olmayan bir zayi olduğu kararına

varıldığından bu ismi almıştır.İlk kloz kaptanın mürettebatın

,mühendislerin ve kılavuzların kusurlarını kuver etmiştir.Klozla

meydana gelen kuver ilerletilerek genişletilmiş ve şimdi yalnız

yukarıda belirtilen kusurları kuver etmekle kalmamış,keza tekneye

veya makineye,doğrudan doğruya yüklemede,boşalmada veya

yükün ellenmesinde kazalara bunker almada , şaftların kırılmasın-

                                                 20                             

sında tekne veya makinelerdeki gizli kusurlar fakat anlaşmaya konan

bir şartla kusurlu kısmın tamirinin tutarı yahut yenilenmesi kuver edilmez ve uçakla temas kazalarıyla sebep olunan bütün zayi yahut hasarı da kuver eder. Bu kloz altında her zayi, poliçedeki muafiyet şartlarına uygulanmalıdır. Zayiler gemi sahipleri veya müdürlerin kusurlarından ileri gelmiş olmamalıdır.

  2.1.10.JANSON KLOZU

   Vaktiyle poliçede önergeye eklenmiş bir klozdur. Önergenin kendisi

sigortayı hususi avaryadan bu miktar % 3 e erişinceye veya gemi

oturuncaya kadar muaf tutmayı şart koşar.Janson klozu gemi

oturmuş veya oturmamış olabilir v.s.sigortalıyı hususi avarya için

%3 ün altında sigortasız olarak kalmalıdır diye şart koşar . Kloz

şimdi herhangi bir fazlalık için geçerlidir ve şöyle ifade edilir:”birhususi avarya talebi olayında sigortacılar yalnız bütün değer üzerinden belirli bir yüzdenin üstündeki fazlalıktan sorumludurlar.”

2.1.11KAYIP VEYA KAYIP DEĞİL (LOST OR NOT LOST)

Bir sigorta devresinin yürürlükte olduğu sürede bir gemi denizde

olabilir ve eğer gemi telsiz cihazı ile donatılmamışsa veya cihazı

kırılıp bozulmuşsa yahut herhangi bir sebeple işlemiyorsa gemi hala

yüzüyor mu, bilinmeyebilir. Bu gibi durumlarda bir sigortacı sigortaya

herhangi bir bilinen veya rapor edilmiş zayie karşı yazarak şart koya-

cak ve rizikoyu kaybolmuş veya kaybolmamış olarak kabul edecektir.

Gemi sigortanın yürürlükte bulunduğu devrede eğer kaybolduğu

açığa vurulmuşsa sigortacı zayii ödeyecek sigortalıya da farkında

değildi diye şart koşacaktır.

 2.1.12.YERİNE KOYMA KLOZU (REPLACEMENT CLAUSE)

   Bu kloz makineye hasar olayında sigortacıların yalnız Hasarlanmış kısmın değiştirilmesi sorumluluklarını belirtir.Bu bir yük klozudur.

                                                   21                                        

2.1.13.ÇATIŞMA KLOZU

      (RUNNİG DOWN – OR COLLISION CLAUSE)

    Institute time clauses altında eğer sigortalı gemi diğer bir gemi

ile çatışmasından sorumlu ise poliçede belirtildiği üzere sigortacılar sigortalı geminin değerinin en çok dörtte üçüne kadar diğer geminin doğrulanan hasarının dörtte üçünü ödemek için üzerlerine almayarazı olmuşlardır.Tekne poliçesinde bu çok önemli klozun metni aşağıdaki gibidir. “ve daha çok uyuşulmuştur ki eğer bununla sigortalanmış gemidiğer herhangi bir gemi veya tekne ile çarpışacak olursa bunun gibibir çatışma sonucunda herhangi miktar yahut miktarlarda sigortalıbundan dolayı sonuçta herhangi şahsa veya şahıslara ödemek için sorumlu olacaksa  ve hasar yoluyla ödeyecekse sigortacılar bununal sigortaladıkları geminin değerine kadar taşıdığı kendilerinin iştirak sorumlulukları olan sigortalananın dörtte üç hissesini ödeyecektir ve daima şart koşulmuştur ki bunun gibi herhangi bir çatışma sonucunda onların sorumluğu bununla sigortaladıkları geminin değerine orantıyı geçmeyecek tir ve gemin sorumluluğunda dava edilmiş veya sorumluluğu sınırlandırmaya geçilmiş muamelelerdeki gibi durumlarda bununla uğramış olacağı zararın dörtte üçü gibi bir kısmını onlar

imzalanmış yazıda rıza ile ödeyecekler veya ödemeye zorlanmış

olacaklardır,fakat her iki gemi kusurlu olduğu zaman bilahare böyle

gemilerin birinin veya her ikisinin sahipleri sorumluluğu sonraları

kanunla sınırlandırılıncaya kadar bu kloz altında talepler karşılıklı

sorumluluklar esası üzerine çözümlenecek,eğer her geminin

sahipleri bunun gibi gemilerin diğer sahiplerine bir yarısını veya son-

rakinin hasarlarının diğer kısmını ödemeye zorunlu olmuşsa bunun

gibi bir çatışma sonucunda sigortalıya veya sigortalı tarafından

                                                   22

 

 

ödenebilir miktar veya bakiyenin tam olarak doğrusunu bulmaya

bırakılmış olabilir. Limanlara,ambarlara,rıhtımlara,iskelelere ve diğer benzeri yapılara böyle bir çatışma sonucunda zarara sebep olan ve kanuni kuvvetler altında engellerin kaldırılması için sigortalının her hangi bir ödeme veya ödeyeceği sorumluluğunu ve yükle ilgili veya sigortalı geminin üstelenmeleri yahut hayat kaybı veya şahsi yaralanmalarla olan sorumlulukları bu klozun kapsamayacağını daima şart koşar.”

    R.D.C bütün klozların en ayrıntılı ve en karışık olanıdır. Bu kloz bir Gemi sahibinin veya bir kiracının gemisinin kusurundan dolayı diğer gemi ile çatışmasından doğan ve kanunen ona yöneltilen sorumluluklara   karşı açıkça korunması için poliçenin standart formuna ilave edilmişti.İlave kuver şartını özellikle eklemişti çünkü mahkemeler kloza yeni bir anlaşma oluyor gibi işlem yaptı ve bir sigortacının sorumluluğunun kapsamı poliçenin görünen değerinin ötesine geçebilir olarak kabul etti. Bu demektir ki bir sigortacı sigortalamış olduğu miktarın % 100 den sorumlu iken asıl poliçenin bünyesi altında aynı kazadan daha fazla her hangi bir zayii yahut ziyanların toplamı için sorumlu tutulamaz. Çatışma sorumluluğuna uğramış olan durumlarda ise kendi sigortaladığı gemi tarafından uğranılan hasar artı o geminin diğer gemiye olan sorumluluğu için sorumlu olsa

bile sigortaladığı toplam miktardan daha fazlası toplanmıştır.Kuram-

sal olarak kendi gemisinin hasarlarının %100 ü artı o geminin diğer

gemiye olan hasarının %100 için sorumlu olabilir.Çarpışan gemilerin

her ikisi tarafından hata nerede olursa olsun her ikisinin de kabahatli

olduğu söylenir ve mahkemeler sorumluluğu her ikisi arasıda böle-

cektir.Bu ingilterede 1911 deniz konvansiyonu kararından beri adet

halindedir fakat amerika’da böyle durumlarda her iki gemi için

                                                    23

 

sorumluluklar olduğu yerde gemiler arasında eşit olarak bölünür.

Bu sebeple her iki geminin kusurlu bulunduğu yerde yalnız bir

sorumluluk meydana çıkar ve bu daha az hasara uğramış teknenin daha büyük hasara uğramış tekneye eşit miktarda ödemeye , yani hasarlar arasındaki farkın %50 sine eşit  bir miktardadır.

 

2.1.14. DÖRTTE – DÖRT ÇATIŞMA KLOZU

               (FOUR – FOURTTHS R.D.C)

Sigortacıları, sigortaladıkları bir gemi tarafından yapılmış olan

hasarların değerinin dörtte üçüne kadar sorumlu olduklarının

sınırlandırılması zorunlululuğu fikri muhtemelen kaptanlar gemilerini trafikte mümkün olduğu kadar daha fazla dikkatli seyir ettirmeyle ilişkili idi. Kaptan belki büyük bir çarpışmanın dörtte birini taşımakta olduğu kanısına varacak , gemisine karşı gereksiz riziko sorumluluğu almaktan bir sahibi kaptan olarak sakınacaktır.Fakat çok eskiye gitmeden evvel gemi sahipleri bir karşılıklı sigorta kurmakla diğer gemiye ağır hasarlar  ödemek olasılığı karşısında kendilerini kuver ettiler bu durum sigortacıları dörtte üç çatışma klozuna karşılık görüşmelerinde bazı önlemler alma hareketine geçirdi ve bir sonuç olarak dörtte-dört çatışma klozu nu bir çok modern sigorta poliçeleri içine aldılar.Bu şartlara eğer bir çatışmada sadece sigortalı gemi  sorumlu ise sigortacılar yalnız dörtte üçünü değil diğer gemi tarfından maruz kalınmış kendileri tarafından sigortalanmış geminin kusuru için en yüksek miktara kadar bütün hasarı ödemeyi üzerine aldı. Bununla birlikte bu mesele tamamen elden çıkmış değildir,bir çatışma için  %100 kusurlu bulunmuş olmanın rizikosundan başka diğer gemininbatmış olması ve tam kaybında sigortalı geminin sahipleri enkazın

dağıtılması yahut kaldırılması masrafları için bir liman otoritesine

sorumlu bulunabilir ve sigortacının ödemiyeceği bir faturadır.

                                                24

 

 

 

2.1.15. KARDEŞ GEMİ KLOZU (SİSTER SHİP CLAUSE)

Bu kloz sigortalanmış geminin bir kardeş gemiyle çatışması veya bu

kardeş gemiden kurtarma teklifi alması olayında eğer diğer gemi

sigortalamış gemiyle ilişkisi olmayan tamamen başka gemi sahiplerine

ait olmuş olsaydı , hangi haklara sahip olacaksa sigortalının poliçe

altında aynı haklara sahip olmasını şart koşar.

  2.1.16.DAVA VE EMEK KLOZU (sue and labaur clause)

Bu sigortaya ilave bir anlaşmadır ve sigortacıların sorumlu olabileceğizayiden ve hasardan korumada sigortalı tarafından yapılan etkenler ,hizmetler ve bağlamalar ile meydana gelen masraflar için sigortacılar karşılığını vermeye sorumludurlar.Bunun gibi masraflar ufak da olsa hakkıyla ve akla yakın olarak yapılır ve tam bir zayie ekli olarak kuver edilebilir. bu klozla altında sigortalı için sigorta edilen malların değerinin yüzde iki yüzünü almak mümkündür.